SKKN Một số biện pháp hình thành và phát triển phẩm chất cho học sinh lớp 2 trường Tiểu học Song Mai

 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
 Độclập - Tự do - Hạnh phúc 
 THUYẾT MINH MÔ TẢGIẢI PHÁP VÀ 
 KẾT QUẢTHỰC HIỆN SÁNG KIẾN 
 1. Tên sáng kiến “ Một số biện pháp hình thành và phát triển phẩm chất cho
học sinh lớp 2 trường Tiểu học Song Mai ” 
 2.Môtả các giải pháp cũthường. 
 Từ khi thực hiện Thông tư27, vấn đề giáo dục phẩm chất cho học sinh luôn
được nhà trường rất quan tâm và quan tâm một cách toàn diện. Đi theođó là rất
nhiều biện pháp để nâng cao chất lượng giáo dục phẩm chất cho học sinh. Nhà
trường chỉ đạođổi mới phương pháp dạy họctừ việc xây dựng kế hoạch dạy học đến
giảng dạy trên lớp. Giáo viên xác định được mục tiêu cầnđạt được trong bài họcvề
kiến thức, kĩnăng, năng lực và phẩm chất. Tổ chức phong phú các hoạt động để học
sinh được trải nghiệm thực tế. Quađó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của
nhà trường. 
 Bên cạnhđó trong quá trình tổ chức hoạtđộng dạy học và trải nghiệm, mộtsố
giáo viên còn chưa khéo léo, chưa lồng ghép được việc giáo dục nhiều phẩm chất
cho học sinh trong một hoạt động. Hình thức tổ chức các hoạt động còn đơnđiệu,
học sinh chưa được trải nghiệm thực sự. 
 Khi tham gia hoạt động các em vẫn còn thụ động, rụt rè, chưa tự tin. Học sinh 
mới chỉdừngởmức độ hình thành các phẩm chất còn chưa được phát triển để trở
thành thói quen, hành vi. Dođó, những phẩm chất tốt của các em chưa được phát
huy, lan tỏađến các bạn khác. Những phẩm chất còn hạn chế thì chưa cóđiều kiện
được thay đổi nhiều. Học sinh chưa thực sựtự tin khi nhận xét,đánh giá bạn mình. 
Phụ huynh học sinh chưa nắm bắt được những biểu hiện vềphẩm chất của con mình
một cách cụ thể, rõ ràng. Mộtsố phụ huynh vẫn chú trọng đến kết quảhọc tập, chưa 
thật sự quan tâm đến việc rèn phẩm chất cho con em mình.
 Quađánh giá kết quả cuốihọc kì I, tôi nhận thấy mứcđộtốtvềphẩm chất của
lớp mình chủ nhiệm còn chưa cao. Bởi vậy trong tôi luôn cảm thấy trăn trở vàđề ra
các biện pháp mới để đạt kết quả cao hơn trong họckì II. 2 
 3.Sựcần thiết phải áp dụng giải pháp sáng kiến 
 Trong giaiđoạnđẩy mạnh công nghiệp hóa, hiệnđại hóađất nước và hội nhập
quốc tế, nguồn lực con người Việt Nam càng trở nên có ý nghĩa quan trọng, quyết
định sự thành công của công cuộc phát triển đất nước. Giáo dục ngày càng có vai trò
và là nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng một thếhệ người Việt Nam mới,đáp
ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội. Bởi vậy, Đảng và Nhà nước ta luôn xem giáo
dục là quốc sách hàng đầu. 
 Trong Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của Ban chấp hành Trung ương
Đảng khóa XI về đổi mới cănbản, toàn diện giáo dục vàđào tạo,đổi mới giáo dục
phổ thông hướng tới mục tiêu: “Tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành
phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồidưỡng năng khiếu,định hướng nghề
nghiệp cho học sinh...” Để thực hiện mục tiêuđó cần “Tiếptụcđổi mới mạnh mẽ và
đồng bộ các yếu tốcơbản của giáo dục,đào tạo theo hướng coi trọng phát triển
phẩm chất, năng lực của người học.” 
 Bậc Tiểu học đặt nền móng cho hệ thống giáo dục phổ thông để“đặt cơsở
vững chắc cho sự phát triển toàn diện con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa”. Dođó,
để thíchứng với yêu cầu phát triển giáo dụcđòi hỏi giáo dục tiểu học phảiđổi mới
toàn diện và đồng bộ. Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT ngày 28/8/2014 của Bộ giáo
dục vàĐào tạo thể hiện rõ việc đổi mới trong giáo dục Tiểu học, cụthểlà đổi mới
cáchđánh giá học sinh. Học sinh tiểu học không chỉ đượcđánh giá quá trình họctập
mà còn đượcđánh giá cảsự hình thành và phát triển mộtsốnăng lực và phẩm chất. 
 Chương trình giáo dục phổ thông 2018 giúp học sinh hình thành và phát triển
những yếu tốcăn bản đặt nền móng cho sự phát triển hài hòa về thể chất và tinh
thần, phẩm chất và năng lực;định hướng chính vào giáo dục về giá trịbản thân, gia
đình, cộng đồng và những thói quen, nềnếp cần thiết trong họctập và sinh hoạt. 
 Nhưvậy,đổi mới giáo dục rất coi trọng việc hình thành và phát triển phẩm chất
cho học sinh tiểu học tạo ra những con người mới của một xã hội hiện đại, văn
minh. 
 Thời gian gầnđây, trong xã hộiđãxảy ra rất nhiều vụviệc làm trái với các quy
định của pháp luật, các quyđịnh về chuẩn mực đạođức.Đáng buồn hơn, người gây 3 
ra các vụ việcđólạilà rất nhiều các em học sinh, thanh niên, thiếu niên. Một phần
nguyên nhân dẫn đến vấn đề này là do lối sống lệch lạc, buông thảcủa các em. 
Những thói hư, tật xấuđã len lỏi vào cảnhững vùng nông thôn. Mà thếhệtrẻrất dễ
bị cám dỗ, sađà vào những thói hư,tật xấuđó.Học sinh tiểu học rất trong sáng, hồn
nhiên. Những phẩm chất tốt các em họcrất nhanh nhưng cũng dễ dàng bị ảnh hưởng
bởi nhữngđiều xấu từmọi người xung quanh. Các em cần được uốn nắn, rèn luyện
các phẩm chấtđạođức từ nhỏ. Giáo dục Tiểu học hiện nay rất coi trọng vấnđề này. 
Tuy nhiên, việc hình thành và phát triển phẩm chất cho học sinh tiểu học vẫn chưa
được nhiều giáo viênđi sâu, sát sao nhưdạy kiến thức văn hóa. Khiđánh giá phẩm
chất của học sinh phần nào vẫn còn chung chung, chưa giúp các em và phụ huynh
nhìn nhận rõ mức độ đạt được và chưa đạt được của phẩm chất. 
 Bản thân học sinh chưa nắm rõ những phẩm chất mà mình cần cóđểđánh giá
mình vàđánh giá bạn. Để có được những phẩm chấtđó thì các em phải làm gì. Phụ
huynh học sinh thì vẫn còn mơhồ trong cáchđánh giá nên còn nhiều thắc mắc. Bởi
vậy, là một giáo viên chủ nhiệm,tôi nhận thấy tầm quan trọng rất lớn của việc hình
thành và phát triển phẩm chất cho học sinh tiểu học. Sau 1 năm thực hiện đổi mới
đánh giá học sinh theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT, tôi cũng gặp một số khó
khăn. Nhưng bản thân tôi cũng tự nhận thức được rằng mình cần phải đổimới, cần
tìm tòi và họchỏi những cái mớiđểtrở thành một người giáo viên theo kịp được với
xu thế chung củađất nước. Hơn nữa, là một giáo viên chủ nhiệm, tôi cầnbồidưỡng
năng lực chủ nhiệm lớp cho mình để đào tạo ra những em học sinh có năng lực và
phẩm chấttốt. 
 4. Mụcđích của giải pháp sáng kiến 
 Trên cơsở nghiên cứu lí luận và thực tiễn của việc hình thành và phát triển
phẩm chất cho học sinh,đề tài xây dựng và kiểm nghiệm mộtsố biện phápđể hình
thành và phát triển phẩm chất cho học sinh, nhằm nâng cao chất lượng dạy học và
công tác chủ nhiệm. 
 5.Nội dung: 
 5.1. Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến 4 
 Muốn hình thành và phát triển các phẩm chất cho học sinh chúng ta cần phát
huy sức mạnh tổng hợp của nhiều lực lượng với nhiều nội dung, biện pháp, hình 
thức và cách làm phong phú. Theo Thông tư 27, các phẩm chất của học sinh được
hình thành và phát triển trong quá trình học tập, rèn luyện, hoạt động trải nghiệm
cuộc sống trong và ngoài nhà trường. 
 Xây dựng kếhoạch chủ nhiệm 
 Người giáo viên chủ nhiệm cần hiểu sâu sắc, toàn diện từng em học sinh trong
lớp, cầngần gũi, thương yêu và là chỗdựa tinh thần vững chắc cho các em. Bởivậy, 
ngay từ đầu năm học, tôi tiến hànhđiều tra, phân loại học sinh vềnăng lực và phẩm
chất. Thăm dò ý kiến của giáo viên chủ nhiệm lớp năm trước và quan sát qua các
hoạt động trên lớp đểnắm bắt về hoàn cảnh giađình,điểm mạnh,điểm yếu củatừng
em. Tiến hành họp phụ huynh học sinh đầu nămđể trao đổi, nắm được những biểu
hiện về phẩm chất khiở nhà của các em. Liên lạc với phụ huynh bằng sổ liên lạc
điện tử và sổ liên lạc giấy mỗi khi các em có những biểu hiện, việc làm khôngđúng
trên lớp. Sau khi nắmbắt được các thông tin đưa ra các biện pháp chính để giáo dục
học sinh lớp mình. Sauđó cụthể thành kếhoạch hàng tuần, hàng tháng trong Sổ chủ
nhiệm. 
 Xây dựng hội đồng tự quản lớp 
 Trong lớp học, bầu chọn Hội đồng tự quảnlàmột công việc rất quan trọng mà 
người giáo viên chủ nhiệm nào cũng phải làm ngay từ đầu năm học. Trong quá trình
tổ chức, cần tạo dựng và rèn luyện cho các em thểhiện tinh thần dân chủ và ý thức
trách nhiệmđối với tập thể. Sau khi học sinh bình bầu xong, cần giao nhiệmvụcụ
thể cho từng em. Hàng ngày theo dõi hoạt động của các thành viên trong Hội đồng
tự quản, khen ngợi khi các em làm tốt. Với những em còn nhút nhát, chưa quen việc,
giáo viên cần làm mẫu, động viên kịp thời, cho các em làm thường xuyên đểtạo
thành thói quen và kĩnăng. Vào tiết sinh hoạt lớp, Hộiđồng tựquản và các trưởng
ban họpđểđánh giá công tác của Hội đồng tựquản, góp ý traođổi cho nhau vềmặt
mạnh, mặt yếu. Từ đó các em phát huyưuđiểm, khắc phục tồn tại trong quá trình 
Hội đồng tự quản làm việc. 5 
 Giao cho hội đồng tự quản thực hiện các nhiệm vụ quảnlílớp, duy trì tổ chức
sinh hoạt lớp, giờ chào cờ đầu tuần; khuyến khích các em tích cực tham gia trang trí
lớp, tựtổ chức các hoạt động vui chơi, đăng kí tham gia các câu lạc bộ cùng sở
thích. Giáo viên cần phát huy tốiđa vai trò của Hội đồng tự quản, các câu lạc bộ
cùng sở thích, thưviện trong lớp và các góc trang trí lớp; tránh làm thay, làm hộhọc
sinh. 
 Giáo viên chỉđóng vai trò là người tưvấn giúp đỡ. Làm nhưvậy các em mới có
cơhộibộc lộ khảnăng của bản thân, rèn luyện các phẩm chất, năng lựccần thiết. 
 Giáo viên chủ nhiệm xây dựng được bộmáyHội đồng tựquản hoạt động tích
cực và hiệu quảsẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, hình thành và phát triển
nhiều phẩm chấtởhọc sinh. Học sinh sẽthấy ham thích và tự tin khi tham gia các 
hoạt động của lớp, của trường. Được bạn của mình nhắc nhở, góp ý, lòng tự trọng
của các em sẽ hình thành. Quađó các em biết tự chịu trách nhiệm với việc làm của
mình, có ý thức kỉluật, biếtđoàn kết và thương yêu bạn bè. 
 Hình thành và phát triển phẩm chất cho học sinh trong quá trình dạyhọc 
 Đổi mới phương pháp dạyhọc 
 Đổimới phương pháp dạy học không có nghĩa là loại bỏ các phương pháp dạy
học truyền thống quen thuộcmàcầnbắt đầu bằng việc cải tiếnđể nâng cao hiệu quả
và hạn chế nhượcđiểm của chúng. Bên cạnh các phương pháp dạy học truyền thống
cầnkết hợp sửdụng các phương pháp dạy học mới,đặc biệt là những phương pháp
và kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo của học sinh. Người giáo viên
chủ nhiệm cần: 
 Nghiên cứu kĩ bài học trước khi lên lớp, xem xét những nội dung nào, hoạt
động nào có thểsửdụng phương pháp, hình thức dạy học nào là thích hợp và có
hiệu quả nhấtđể khi sửdụng phương pháp dạy học mang lại hiệu quảthực sự, tránh
mang tính hình thức, máy móc. Vận dụng linh hoạt, sáng tạo các phương pháp dạy
học lấy học sinh làm trung tâm, phương pháp dạy học theo hướng tiếp cậnnăng lực
học sinh, các kĩ thuậtdạyhọc tích cực: Khăn trải bàn, Sơ đồtư duy, Nhóm cộng
tác ... Các phương pháp dạy học này sẽ giúp các em có ý thức tự giác làm bài, chia
sẻvới bạn,chia sẻtrước lớp, biết lắng nghe. Áp dụng phương pháp Bàn tay nặn bột 6 
vào dạy các môn Tự nhiên và xã hội. Vì khi thông qua các thí nghiệm, tìm tòi
nghiên cứu hay hiểu biết thực tế, chính các em tìm ra câu trảlời cho các vấn đề được
đặt ra trong cuộc sống. Quađó, bồi dưỡng tình cảmcủa các em với thiên nhiên, các 
em thêm yêu cuộcsống và được rèn luyệnkỹnăng diễnđạt thông qua ngôn ngữ nói
và viết. 
 Khi xácđịnh nội dung bài dạy, giáo viên nên chủ động, linh hoạt và phải thực
sự sáng tạo đểlựa chọn nội dung cho thật phù hợp với đối tượng học sinh lớp mình.
Giáo viên cần xác định những nội dung dạy học chung cho cảlớp nhằm đạt được
yêu cầu chuẩn kiến thức và kỹnăng,đồng thời xácđịnh nội dung dạy học riêng cho
từng nhómđốitượng. Với những nội dung không phù hợp với học sinh, giáo viên có
thể chủ động thay thếbằng những nội dung khác trên cơsở đảmbảo yêu cầuvề kiến
thứcvàkỹnăng. 
 Với các bài tập có trong sách giáo khoa nhưng nội dung không gần gũi với học
sinh có thể được thay thếbằng bài tập khác có độ khó tương tự nhưng gần gũi dễ
hiểu hơn với các em. 
 Mạnh dạn giao việc cho học sinh, giáo viên chỉ là người tổ chức, hướng dẫn,
giúp đỡ đểhọc sinh tự giải quyết vấn đềtừ đó từ tìm ra kiến thức cần nắm. Giáo 
viên là người trọng tài cho các kiến thức mà học sinh khám phá tìm hiểu được thông
qua tựgiải quyết vấnđềhọc tập. Trong khi học sinh học, giáo viên chọnvị trí thích
hợp quan sát thái độ,cử chỉnétmặtđể phát hiện em nào gặp khó khăn, kịp thời có 
biện pháp giúpđỡ.Nếu nhiệm vụhọc tập là vấnđề khó vớiđasốhọc sinh, giáo viên
mới hướng dẫn chung với cảlớp. Đểhọc sinh thuận lợi trong trao đổi, tương tác,
việc kê bàn ghếcần bố trí phù hợp, nên kê theo nhóm, học sinh ngồi đối diện với
nhau. 
 Tạo thói quen và ý thức traođổi, năng lực giao tiếp, hợp tác và rèn luyện hàng
ngày cho học sinh. Từ đóhọc sinh sẽ chămhọc, hứng thú với các hoạt động học tập,
tự chủ, tự tin khi giải quyết nhiệm vụhọc tập.Điều nàyđòi hỏi giáo viên phải
thường xuyên quan sát, theo dõi cá nhân học sinh, nhóm học sinh trong quá trình 
học tậpđể có nhậnđịnh, động viên hoặcgợi ý, hỗtrợkịp thời đốivới từng việc làm,
từng nhiệm vụcủamỗi cá nhân hoặc củacả nhóm học sinh. 7 
 Giáo viên phải tâm huyết,đầu tư công sứcđể thiết kế các nhiệm vụhọctập thật
linh hoạt, phù hợp với điều kiện củalớp. Thayđổi cáchđánh giá học sinh, cầnđánh
giá quá trình phát triển,đánh giá sự tiến bộ để giúp cho sự phát triển của mỗi học
sinh. Đồng thời, giáo viên cần quan sát từng học sinhđể kịp thờiđưa ra những nhận 
định vềmột số biểu hiện của phẩm chất của học sinh. Từ đó, động viên, khích lệ,
giúp học sinh khắc phục khó khăn, phát huyưuđiểm và các tố chất riêng, sửa chữa
khuyếtđiểm để ngày càng tiến bộ. 
 Giáodục phẩm chất qua các môn học 
 Bản thân quá trình dạy học và ngay trong các nhiệm vụdạy học là nhằm góp
phần giáo dục phẩm chất cho học sinh. Tính chất giáo dục của việc dạy họcđòi hỏi
nhà giáo phải khai thácđúngđắn, sâu sắc nội dung các môn học, thông qua việcdạy
học mà thực hiện các yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục nhằm phát triển các phẩm chất,
hoàn thiện nhân cách học sinh. 
 Trước hết phải nói tới quá trình dạy học môn Đạo đứcở trường. Thông qua
môn học này mà học sinh có được mộthệthống khái niệm, tri thứcđạođức. Nhờ đó
học sinh có thể hiểu được mụcđích hành động, biết được cần phải làm gì. Trên cơ
sởđó, các em định hướngđúng trong các hiện tượng phong phú và phức tạpở quanh
mình và có được tính tự giác trong quá trình học tập. Các em cũng hiểu bổn phận,
nghĩa vụ, trách nhiệm của mình trong các mối quan hệ xã hội,đòi hỏi trong giao lưu,
giao tiếpứng xử phải tuân theo các chuẩn mực đạo đức, nhất là trongđiều kiện xã
hội phát triển nhanh chóng, mạnh mẽ và phức tạp. 
 Ngoài môn Đạo đức, tất cả các môn học khácở Tiểu học, đặc biệt là môn
Tiếng Việt, Tự nhiên và Xã hội, môn Toán đều có khảnăng tiềm tàng, nếu được
khai thác tốt,đúng hướng, nhằm vào việc giáo dục phẩm chất cho học sinh. Chẳng
hạnở môn Tiếng Việt qua các câu chuyện kể, các bài văn, bài thơ có nội dung
phong phú, sinh động ca ngợi vẻ đẹp của đất nước, ca ngợi văn hóa, các tập quán
truyền thống tốt đẹp của đất nước, của dân tộc nếu được khai thác, tiến hànhđúng
đắn sẽmởrộng được kiến thức về đạo đức, về truyền thống văn hóa, về kinh 
nghiệm, lốisống mang tính dân gian, phản ánh bảnsắcđạođức của dân tộc. Tất cả 8 
sẽ giáo dục, bồidưỡng cho học sinh tình yêu quê hươngđất nước, lòng tự hào dân
tộcvàkểcả các chuẩn mực sơ giản trong giao tiếp,ứng xử 
 Tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo 
 Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục, trongđó, dưới sựhướng
dẫnvàtổ chức của nhà giáo dục, từng cá nhân học sinh được tham gia trực tiếp vào
các hoạt động thực tiễn khác nhau củađời sống giađình, nhà trường cũng nhưngoài 
xã hội với tư cách là chủ thểcủa hoạt động, quađó phát triển năng lực thực tiễn,
phẩm chất nhân cách và phát huy tiềm năng sáng tạo của cá nhân mình. 
 Thực hiện Thông tư27/2020/TT-BGDĐT về đánh giá học sinh tiểu học, nhà 
trường và giáo viên chủ nhiệm các lớpđãtổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm sáng
tạo cho học sinh. Khi tổ chức hoạt động trải nghiệm, giáo viên cầnlựa chọn những
nội dungđểhọc sinh cảlớp được tham gia; khuyến khích, động viên và tạo cơhội
để các em được tham gia bàn bạc từ khâu chuẩn bị đến khâu thực hiện và có viết thu
hoạch cho bản thân sau mỗi hoạt động. Có làm nhưvậy, mới hình thành đượcở các
em năng lực phánđoán, óc tổ chức, năng lực tổng kếtđánh giá cũng như các phẩm
chất tự tin, tự chịu trách nhiệm, tinh thần hợp tác chia sẻ. Các hình thức và hoạt
động có thểtổ chức như sau: 
 Vào buổilễ chào cờ đầu tháng, Hộiđồng tự quản lớp trực ban cùng giáo viên
chủ nhiệm lớpđósẽ thay đổi cách tổ chức các hoạt động của buổi lễ. 
 Tổ chức hoạtđộng trải nghiệm với nhiều nội dung phong phú vào các ngày chủ
điểm trong năm họcgắn với kỷniệm các ngày lễlớn của dân tộc; thông quađó giáo
dục truyền thống cách mạng, lòng tự hào dân tộc, ý chí quật cường và tình yêu quê
hươngđất nước cho học sinh. 
 Tổ chức cho học sinh tiếp xúc, giao lưu trò chuyện với người thật việc thật. Có
thểmời các vị khách về trò chuyện với học sinh nhân các ngày lễkỉniệm lớn hoặc
lựa chọn mộtsố công việc ở địa phươngđể các em tham gia trải nghiệm. 
 Đẩymạnh các hoạtđộng thiết thực phù hợpvớilứa tuổi mang tính giáo dục: 
 Tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao nhân các ngày lễkỉ niệm
lớn. Thành lập các câu lạc bộ thể thao, văn nghệcủa lớp, của trường để chọn đội
tuyển tập luyện cho học sinhđi thiđấu các hoạt động thể thao của thành phố, thiđôi 9 
bờ Sông Thương ...Đây là loại hình hoạt động khá hấp dẫn đối với học sinhtiểu
học, thu hút được nhiều em tham gia. 
 Hoạt động đềnơnđáp nghĩa như: Áo lụa tặng bà, chăm sóc giúp đỡ giađình
thương binh liệt sĩ, viếng và chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, Qua những hoạt động
này, học sinh sẽ hiểu biết hơn về truyền thống của dân tộc, biếtơn những ngườiđã
có công với tổ quốc. Từ đó giáo dục cho các em lòng tự hào vềdântộc. 
 Hoạtđộng mang tính giáo dục lòng nhân ái như tham gia cácđợtủng hộ đồng
bào bị thiên tai, bão lụt, tham gia các chương trình vì người nghèo, phong trào giúp
bạn vượt khó, để giáo dụchọc sinh biết cảm thông, chia sẻvới những người có
hoàn cảnh khó khăn. Nhà trường thường tổ chức các hoạt động quyên góp,ủng hộ
vào dịpTết NguyênĐán. 
 Tổ chức các hoạt động tập thể trong phạm vi toàn trường như: Lao động tập
thể, múa hát tập thể, một phút sạch trường ... tạođiều kiệnđể các em hình thành các
mối quan hệ, gắn bó với nhau vì quyền lợi, danh dự chung, gây niềm vinh dự,tự hào
về lớp mình. Những hoạt động này có ý nghĩa và tác dụng sâu sắc đến nhận thức,
tình cảmcủahọc sinh. Từ đósẽtạo nên tinh thầnđoàn kết, ý thức tập thể, biết giúp 
đỡ nhau trong mọi hoạt động và chính những hoạt độngđóđãđẩy mạnh phong trào 
học tập của các em. 
 Việc thực hiện các nhiệm vụ hình thành và phát triển phẩm chất cho học sinh
Tiểuhọc là một công việc khó khăn, phức tạp. Bởilẽ, trong quá trình hình thành và
phát triển phẩm chất học sinh tiếp nhận những tácđộng từ nhiều phía: Nhà trường - 
Giađình - Xã hội. Công tác giáo dục chỉ đạt hiệu quả cao khi phối hợp thống nhất
được tác động theo hướng tích cực. 
 Đối với học sinhtiểu học thì tác động giáo dục của nhà trường, giađình, xã
hội có vai trò quan trọng. Vì vậy, sựkết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, giađình, xã
hội trong lĩnh vực này có tác dụng to lớn về nhiều mặtđó là: Làm cho các tác động
giáo dụcđến với học sinh được thực hiện theo những yêu cầu thống nhất; Giúp cho
cha mẹhọc sinh và giáo viên hiểuđầyđủhơn về đốitượng giáo dục của mình, nhờ
đó đề ra được những biện pháp giáo dục phùhợp; Tạo ra sựhỗ trợlẫn nhau trong
công tác giáo dục. Với ý nghĩađó, sựkết hợp giáo dục giữa nhà trường, giađình, xã 10 
hội từ lâuđã được xem là nguyên lý cơbản của giáo dục. Để hình thành và phát 
triển phẩm chất cho học sinh, trường tôiđã thực hiện các biện pháp kết hợp giáo dục
giữa nhà trường, giađình, xã hội như sau: 
 Xác định rõ nhiệm vụcủa nhà trường, giađình dựa trên cơsở vai trò, chức
năng và thếmạnh của mỗi bên. Nhà trường là cơ quan chuyên trách về giáo dục. Vì
vậy, nhà trường và giáo viên có nhiệm vụ thông báo kết quảhọc tập, rèn luyện của
học sinhởtrường, thông báo chủtrương, kế hoạch công tác của nhà trường cho cha
mẹhọc sinh. Chủ động thu hút cha mẹhọc sinh tích cực thamgia công tác giáo dục.
Nhà trường phải chú ýđúng mứcđến một sốnội dung liên quan đến việc giáo dục
phẩm chất cho học sinh như trao đổivềưu, nhượcđiểmở nhà trường,ở giađìnhđể
đưa ra biện pháp giáo dục phù hợp. Tuyên truyền, phổ biến về những đổi mới của
giáo dụcđểphụ huynh nắmbắt và hiểu rõ. 
 Xây dựng quy định nếp sống hằng ngàyở nhà,ở trường,ởđịa phương của
học sinh làm cơsở cho việc thống nhất yêu cầu, nội dung giáo dụccũng nhưviệc
đánh giá kết quả giáo dục. Quy định này là do giáo viên cùng cha mẹhọc sinh
xây dựng từ đầunămhọc trong phiên họp cha mẹhọc sinhđầu năm. Nhữngđiều
chỉnh cần thiếtsẽ được hai bên thông báo kịp thời cho nhau trong suốtnămhọc. 
 Xác định những hình thức phối hợp nhằm đảm bảo mối quan hệ thường
xuyên giữa giađình, nhà trường, xã hội. Hình thức trao đổi trực tiếp được thực
hiện qua việc giáo viênđến thăm giađình học sinh, qua các cuộchọp cha mẹhọc
sinh, quađiện thoại. Những cuộc gặp gỡ, trao đổi trực tiếp nêu trên cho phép
được đềcập nhiều vấn đề vàđi sâu vào từng trường hợp cụ thể, tạo được mối
quan hệthân mật hiểu biếtlẫn nhau giữa giáo viên và cha mẹhọc sinh, giúp giáo 
viên hiểu rõ hoàn cảnh của từng học sinh, nhờ đó đưa ra những lời khuyên phù
hợp cho giađình. Hình thức trao đổi gián tiếp nhưthông qua sổ liên lạc giấy, sổ
liên lạcđiệntử, quađại diệnhội cha mẹhọc sinh hoặcđại diệncộngđồng dân cư
nơi giađình học sinh cư trú. Trong các hình thức này, việc traođổi qua sổ liên lạc
có tính khả thi hơn cả. Xong sổ liên lạc phải được sửdụngmột cách thường
xuyên khi cần chứ không phải theo định kỳ hàng tháng. Đồng thời, cần cải tiến
hoạt động của hội cha mẹhọc sinh. Hội cha mẹhọc sinh phải thực sự trở thành 11 
lựclượng hỗtrợ đắclực cho việc phốihợp giáo dục giữa nhà trường, giađình, xã
hội. 
 Nếu nhà trường, giađình, xã hội tác động đến học sinh theo cùng hướng trên
những quanđiểm, nguyên tắcđúngđắn và thống nhất thì việc hình thành phẩm chất
cho học sinh sẽ có hiệu quả. Nếu các yếu tố đó tác động lệch hướng đến từng học
sinh thì sẽ vôhiệu hóa lẫn nhau, gâyảnh hưởng xấu đến phẩm chất của trẻ. Để có
được sự thống nhất, tạo ra sựcộng hưởng giữa nhà trường, giađình, xã hội nhà
trường cần trở thành trung tâm văn hóa giáo dục, trở thành nơi chỉ đạo thống nhất
tácđộng của các lựclượng giáo dục. 
*Kết quảcủa sáng kiến 
 Sau khi áp dụng mộtsố biện pháp trên vào việc hình thành và phát triển phẩm
chất cho học sinh lớp chủ nhiệm, cụ thểlàlớp 2C, kết quả tôi thu được như sau: 
 Học sinh trong lớp không còn hiện tượng nghỉhọc không lí do, các em luônđi
họcđúng giờ.Đa số các em có ý thức tự giác học tập trên lớp vàở nhà. Các em biết
làm những việc vừa sứcđể giúpđỡbốmẹ, có ý thức tham gia laođộng, dọn vệ sinh
ởtrường, lớp. Các em biết sắp xếp sách vở đồ dùng ngăn nắp, biết xếp bàn ghế, vệ
sinh lớp họcgọn gàng sạch sẽmỗi khi tan học. 
 Hơn nữa, các em còn biết nhắc nhở các bạn tham gia giữ gìn vệ sinh trường,
lớp, nơiở và nơi công cộng. Các em hứng thú, tích cực tham gia các hoạt động giáo
dục, các hoạt động thểdục thể thao của trường, lớp và địa phương. 
 Các em mạnh dạn, tự tin khi phát biểu ý kiến và thực hiện các nhiệm vụhọc
tập, biết nhận lỗivàsửa lỗi khi mình làm sai. Khi tham gia hoạtđộng tập thể, các em
chấp hành nghiêm túc mọi quy định, rất mạnh dạn, tự tin; biết giúp đỡbạn và tìm 
kiếm sựtrợ giúp khi gặp khó khăn. 
 Không còn hiện tượng học sinh nói dối, lấy lí dođể bao biện cho hành động sai
của mình. Học sinh thực hiện tốt nội quy của trường, lớp. Các em biếtđoàn kết, chia
sẻ và giúp đỡ các bạn trong lớp, biết quý trọng người laođộng. 
 Các em biết quan tâm, chăm sóc những người thân của mình, kính trọng người
lớn, biếtơn thầy giáo, cô giáo; biết yêu thương, giúpđỡbạn; tích cực tham gia hoạt
động tập thể, hoạt động xây dựng trường, lớp; bảo vệcủa công, giữ gìn và bảo vệ 12 
môi trường; tựhào về người thân trong giađình, thầy giáo, cô giáo, nhà trường và
quê hương. Ngoài ra, các em còn biết thểhiện tình cảm yêu quê hương,đất nước của
mình qua những hành động nhỏ. 
 Trước khi áp dụng 
 Đánh giá phẩm chất cuối họckì1 lớp 2C: 
 Cầncố 
 Phẩm chất Tốt Đạt 
 gắng 
 Yêu nước 15 24 0 
 Nhân ái 18 21 2 
 Chăm chỉ 12 24 3 
 Trung thực 15 22 2 
 Trách nhiệm 16 21 2 
 Sau khi áp dụng các emđã có tiến bộ rõ rệt. Cụ thể: 
 Kết quảvề đánh giá phẩm chấtở giữa họckì2lớp 2C: 
 Cần cố 
 Phẩm chất Tốt Đạt 
 gắng 
 Yêu nước 20 19 0 
 Nhân ái 22 17 0 
 Chăm chỉ 18 21 0 
 Trung thực 21 18 0 
 Trách nhiệm 20 19 0 
 Những kết quả trênđã cho thấy những biện pháp trên là thiết thực, hiệu quả.
Tuy nhiên thực tế cho thấy không có biện pháp nào là hoàn chỉnh, là tốiưu,điều
quan trọng là người giáo viên phải biếtlựa chọn, vận dụng các biện pháp sao cho 
linh hoạt, hài hòa và hợp lí thì quá trình giáo dục sẽ đạt hiệu quả cao. 
5.2. Thuyết minh vềphạm vi áp dụng sáng kiến 13 
Với sáng kiến kinh nghiệm này tôi có thể áp dụngởtất cả các lớp 2 của trường Tiểu
học Song Mai trong công tác chủ nhiệm. 
5.3. Thuyết minh vềlợi ích kinh tế, xã hộicủa sáng kiến 
Hình thành và phát triển phẩm chất cho học sinh là một trong ba nhiệm vụ quan
trọng của người giáo viên chủ nhiệm lớpở Tiểu học. Làm tốt được công việc này
tức là chúng tađã thành công trong công tác chủ nhiệm. 
 * Cam kết: Tôi camđoan nhữngđiều khai trênđây làđúng sự thật và không 
sao chép hoặc vi phạm bản quyền. 
 Tác giả sáng kiến 
 Đặng Thái Lan