Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh lớp 1

pdf 30 trang Túc Tinh 23/03/2026 40
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh lớp 1", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

Tóm tắt nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh lớp 1

Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh lớp 1
 PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
 1. Lí do chọn sáng kiến.
 Năm học 2019-2020 là năm học tiếp tục thực hiện mục tiêu đổi mới căn bản
toàn diện giáo dục Việt Nam theo Nghị quyết 29/NQ-TW ngày 4 tháng 11 năm
2013 về đổi mới căn bản, toàn diện trong giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu
công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Tiếp cận mục tiêu đổi mới được Nghị quyết
88/2014/QH13 của quốc hội quy định: “Đổi mới chương trình sách giáo khoa phổ
thông nhằm tạo chuyển biến căn bản, toàn diện về chất lượng và hiệu quả giáo dục
phổ thông; kết hợp dạy chữ, dạy người và định hướng nghề nghiệp; góp phần
chuyển nền giáo dục nặng về kiến thức sang nền giáo dục phát triển toàn diện cả về
phẩm chất và năng lực, hài hòa đức, trí, thể, mĩ và phát huy tốt tiềm năng của mỗi
học sinh. Ngành giáo dục tiếp tục triển khai 9 nhóm nhiệm vụ chủ yếu và 5 giải
pháp cơ bản với phương hướng chung là: Tăng cường nền nếp, kỉ cương, dân chủ
trong nhà trường, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện,
phòng, chống bạo lực học đường, tập trung nâng cao chất lượng giáo dục ở các cấp
học và trình độ đào tạo, quan tâm phẩm chất, năng lực người học, chú trọng giáo
dục đạo đức, lối sống, kĩ năng sống và ý thức chấp hành pháp luật của học sinh,
sinh viên. Với bậc tiểu học ở Khoản 1, điều 27, Luật giáo dục-2005 nêu rõ: “Giáo
dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển
đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để
học sinh tiếp tục học trung học cơ sở”.
 Giáo dục là một hoạt động mang tính giáo dục cao. Muốn thực hiện được
mục tiêu giáo dục toàn diện học sinh, cần phải coi trọng hoạt động giáo dục trong
giờ lên lớp và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nhằm rèn luyện đạo đức, phát
triển năng lực, bồi dưỡng năng khiếu, giúp đỡ học sinh yếu sao cho phù hợp đặc
điểm tâm sinh lý lứa tuổi tiểu học. Như vậy đòi hỏi những người làm công tác giáo
dục phải thực hiện đồng bộ các giải pháp để tạo sự chuyển biến mới về chất lượng
giáo dục toàn diện, đặc biệt là đổi mới nội dung, phương pháp dạy học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kĩ
năng của người học. Chuyển từ quá trình giáo dục chủ yếu trang bị kiến thức sang
phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học. Để làm được điều đó trước
hết cần phải đổi mới cách tiếp cận mục tiêu giáo dục đó là học sinh không chỉ biết
kiến thức trong sách vở mà phải biết vận dụng sáng tạo những kiến thức ấy vào đời
sống, có kỹ năng sống, biết giải quyết vấn đề một cách linh hoạt trong những tình
huống mới Do vậy cần tổ chức các hình thức học tập đa dạng, chú ý đến hoạt
động ngoại khóa, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đồng thời quan tâm phát
triển tốt nhất tiềm năng riêng của mỗi người.
 Năng lực của mỗi người được hình thành và phát triển khi được tham gia
vào các hoạt động giáo dục. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là hoạt động
giáo dục mà trong đó, dưới sự hướng dẫn của nhà giáo dục, từng cá nhân học sinh
được tham gia trực tiếp vào các hoạt động khác nhau của đời sống trong nhà
trường cũng như ngoài xã hội với tư cách là chủ thể của hoạt động, qua đó phát
triển năng lực thực tiễn, phẩm chất, nhân cách và phát huy tiềm năng sáng tạo của
cá nhân mình. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là hoạt động giáo dục được tổ
chức theo các chủ đề giáo dục từng tháng với thời lượng 4 tiết/tháng (Chương trình
giáo dục cấp tiểu học, ban hành theo quyết định số 16/2006/QĐ-BGD&ĐT ngày
05 tháng 5 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo).
 Từ năm học 2015-2016, giáo dục tiểu học đã triển khai tổ chức thực hiện đổi
mới đánh giá học sinh theo 3 lĩnh vực kiến thức kỹ năng, năng lực và phẩm chất,
quan tâm đến việc hình thành, phát triển những năng lực cần thiết cho việc học
suốt đời, gắn với cuộc sống hàng ngày chú trọng rèn năng lực chung năng lực cá
nhân và năng lực xã hội cho học sinh. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là hoạt
động mà ở đó mỗi học sinh đều cần có trong cuộc sống giúp học sinh phát triển hài
hòa cả thể chất và tinh thần, đồng thời tạo điều kiện phát triển tốt nhất tiềm năng
của mỗi học sinh. Nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc tổ chức hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp, Phòng GD&ĐT huyện Yên Dũng quan tâm chỉ đạo các nhà
trường tổ chức thực hiện tốt nội dung này. Sau ba năm triển khai thực hiện bước
đầu đã đem lại những kết quả tích cực, tạo được mối quan hệ tốt giữa giáo viên và
 2 phụ huynh học sinh, thu hút sự chung tay góp sức của cộng đồng xã hội vào việc
nâng cao chất lượng giáo dục.
 Năm học 2019- 2020, Phòng GGD&ĐT huyện Yên Dũng tiếp tục triển khai
chỉ đạo các trường tổ chức tốt các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học
sinh nhằm thực hiện tốt chủ đề năm học: “Giữ vững kỉ cương, nền nếp trường lớp
học; chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, kĩ năng sống, văn hóa ứng xử cho đội
ngũ nhà giáo và học sinh, sinh viên; chuẩn bị tốt các điều kiện cho đổi mới chương
trình giáo dục phổ thông.”
 Khi tôi được phân công nhiệm vụ dạy và chủ nhiệm lớp 1B, tôi đã rất băn
khoăn, trăn trở với nhiệm vụ này, mặc dù đây không phải là nhiệm vụ mới nhưng
nó thôi thúc tôi phải làm gì để thực hiện được nhiệm vụ theo chủ đề năm học của
ngành giáo dục. Một năm học tiếp tục áp dụng dạy học Tiếng Việt theo công nghệ
giáo dục, áp dụng phương pháp dạy học "Học tập cộng tác - giải quyết vấn đề" lại
vừa kết hợp hướng dẫn tổ chức cho học sinh tham gia vào các hoạt động ngoại
khoá, hoạt động vui chơi, thể dục thể thao, tham quan du lịch, giao lưu văn hoá;
hoạt động bảo vệ môi trường; lao động công ích và các hoạt động xã hội khác...
Bên cạnh đó, tôi cũng mong muốn làm nổi bật một trong sáu mô hình đổi mới giáo
dục trong năm học 2019 – 2020 đó là: Mô hình giáo dục nhà trường gắn liền với
hoạt động lao động và sản xuất.
 Mà như chúng ta đã biết: Sáu tuổi bước vào lớp 1 là một bước ngoặt lớn của
trẻ. Môi trường học tập thay đổi một cách cơ bản: trẻ phải tập trung chú ý trong
thời gian liên tục từ 30 đến 35 phút. Nhu cầu nhận thức chuyển từ hiếu kì, tò mò
sang tính ham hiểu biết, hứng thú khám phá. Trẻ bắt đầu kiềm chế tính hiếu động,
bột phát để chuyển thành tính kỉ luật, nền nếp chấp hành nội quy học tập. Tinh
nhạy và sức bền vững, tính khéo léo các thao tác của đôi bàn tay để tập viết được
phát triển nhanh; biết hợp tác, chia sẻ để cùng nhau hoàn thành nội dung công việc,
biết tự mình khám phá kiến thức Tất cả những điều đó đều là thử thách đối với
trẻ, muốn trẻ vượt qua được tốt những thử thách đó thì phải cần có sự quan tâm
 3 giúp đỡ của gia đình, nhà trường và xã hội dựa trên sự hiểu biết về tri thức khoa
học.
 Từ những cơ sở lý luận và thực tiễn trên, là một giáo viên trực tiếp tham gia
tổ chức các hoạt động học tập, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh lớp
1, tôi đã chọn và vận dụng những kiến thức đã học, thực tế học sinh để tổ chức được
các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh lớp 1 khá thành công, đã xây
dựng được mối quan hệ tốt đẹp với phụ huynh học sinh và cộng đồng. Trong quá
trình triển khai thực hiện các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh tôi
đã ghi chép lại “Một số biện pháp tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp cho học sinh lớp 1” xin được chia sẻ cùng các đồng nghiệp.
 2. Mục đích nghiên cứu.
 Mong muốn học sinh tham gia vào các hoạt động một cách tích cực, chủ động;
đồng thời rèn cho học sinh một số kĩ năng, năng lực cơ bản như: kĩ năng giao tiếp -
ứng xử, kĩ năng tự xử lí thông tin, năng lực tự phục vụ, năng lực chia sẻ khó khăn,
thông qua các hoạt động.
 Giúp cha mẹ học sinh tích cực hợp tác với nhà trường (giáo viên) trong việc
giáo dục học sinh.
 3. Đối tượng nghiên cứu.
 Đối tượng: Học sinh và giáo viên lớp 1 - Trường tiểu học thị trấn Tân An.
 4. Nhiệm vụ nghiên cứu.
 Tìm hiểu thực trạng khi tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho
học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng.
 Nghiên cứu, tổ chức cho học sinh lớp 1 tham gia các hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp; ghi chép lại các hình thức tổ chức giáo dục ngoài giờ lên lớp có hiệu
quả; đưa ra các biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học
sinh lớp 1. Giúp giáo viên nắm rõ hơn về cách thức tổ chức thực hiện các hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh khối lớp 1.
 5. Phương pháp nghiên cứu.
 4 5.1. Nghiên cứu lí luận:
 Đọc các tài liệu về cách tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
cho học sinh tiểu học.
 Tìm hiểu và tham khảo các sách về tâm lí học lứa tuổi.
 5.2. Nghiên cứu thực tế:
 Qua học tập các chuyên đề về phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớpcho học sinh tiểu học.
 Quan sát, tìm hiểu các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp do nhà trường tổ
chức; đi dự một số hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của các trường lân cận.
 Thực tế khi tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh
lớp 1.
 PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG
 1. Một số vấn đề có liên quan.
 Thực hiện Thông tư 22/2016/TT-BGDĐT sửa đổi Quy định đánh giá học
sinh tiểu học kèm theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT về đánh giá học sinh tiểu
học được áp dụng từ năm học 2016-2017, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Giang
đã chỉ đạo tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trong các trường tiểu học
trên toàn tỉnh. Sau khi thực hiện, bước đầu đã thu lại những kết quả khả quan. Giáo
viên đã nhận thức được vai trò, vị trí của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
trong quá trình phát triển toàn diện cho học sinh. Thông qua các hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh, nhà trường cũng như giáo viên đã xây dựng
được mối quan hệ tốt đẹp với phụ huynh học sinh và cộng đồng. Đồng thời nhà
trường còn huy động sự tham gia của cộng đồng vào công tác giáo dục và chăm
sóc học sinh.
 Thực hiện tốt hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cũng chính là thực hiện
tốt Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo góp
phần thực hiện tốt mục tiêu: “Phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất,
năng lực công dân, phát hiện và bỗi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp
 5 cho học sinh. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lí tưởng,
truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học năng lực và kĩ năng thực hành,
vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Phát triển khả năng sáng tạo tự học của người
học.”
 2. Thực trạng.
 2.1. Thực trạng nhà trường, giáo viên.
 Trường tiểu học Thị trấn Tân An là ngôi trường nằm trên tỉnh lộ 299B,
khuôn viên nhà trường thoáng mát, được sắp xếp trang trí đẹp, trang trí bằng chính
những sản phẩm của học sinh, trường luôn luôn sạch sẽ.
 Các phòng học có đủ ánh sáng, được sắp xếp, bố trí khoa học, ngăn nắp có
trưng bày sản phẩm của chính các em học sinh trong lớp làm ra. Bàn học của học
sinh là bàn 2 chỗ ngồi tạo thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động học tập. Mỗi
phòng học được trang trí theo từng chủ điểm.
 Để thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học, ngay từ đầu năm học nhà
trường đã bồi dưỡng cho giáo viên về dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng, cách
nhận xét đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT-BGDĐT sửa đổi Quy định
đánh giá học sinh tiểu học kèm theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT, tập huấn cho
giáo viên phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp. Đồng
thời cũng làm rõ vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp trong việc phối kết hợp với
Tổng phụ trách Đội khi tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Các khối
lớp dựa trên kế hoạch hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của nhà trường để lập kế
hoạch tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp phù hợp cho khối - lớp mình phụ
trách về nhà trường ngay từ đầu năm học.
 Đội ngũ giáo viên có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn, có ý thức trong việc
tìm tòi phương pháp dạy học mới, đẩy mạnh và áp dụng phương pháp dạy học phát
huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh vào từng tiết dạy. Song với các
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp do nội dung chưa cụ thể cũng như biện pháp
chưa tường minh dẫn đến giáo viên còn ngại khó, ngại khổ, sợ mất thời gian, chưa
dám tin vào học sinh cho rằng các em còn nhỏ chưa hiểu vấn đề. Hơn nữa một số
 6 giáo viên còn chưa có kinh nghiệm, kĩ năng trong tổ chức, chưa thực sự coi trọng
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nên cũng chưa đầu tư nghiên cứu để vận dụng
sáng tạo, linh hoạt các hình thức trong hoạt động giáo dục.
 Một số giáo viên khi tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp gặp những khó khăn
nhất định về cả nội dung lẫn hình thức tổ chức dẫn đến những hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp còn tẻ nhạt, nhàm chán nhiều lúc còn thế vào dạy Toán hoặc Tiếng
Việt. Việc phối kết hợp khi tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giữa
giáo viên chủ nhiệm với tổng phụ trách Đội chưa cao.
 Hiện nay, trường cũng đã chủ động đưa ra khá nhiều giải pháp, song chất
lượng của việc tổ chức chưa cao, giáo viên còn phó mặc cho tổng phụ trách Đội.
Việc kiểm tra đánh giá chưa thường xuyên.
 Giáo viên đã mạnh dạn nghiên cứu vấn đề tổ chức các hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp cho học sinh lớp mình, tuy nhiên một số giáo viên còn sốt ruột
khi hướng dẫn học sinh làm, thấy khó khăn khi hướng dẫn học sinh lớp 1; một thói
quen của giáo viên là chưa tin tưởng ở học sinh nhỏ tuổi này, còn suy nghĩ: “Ở nhà
vẫn phải bón cơm cho ăn thì làm được gì?” nên nhiều giáo viên còn làm thay học
sinh. Ví dụ: Quét dọn, làm vệ sinh lớp học thay vì giáo viên hướng dẫn, tổ chức
các em làm vệ sinh thì giáo viên hoặc phụ huynh làm giúp, hay khi trang trí lớp
hầu hết giáo viên tự làm thay vì để học sinh làm, sản phẩm do các em làm thường
xấu hơn các anh chị lớp lớn, giữ và cất vở giúp học sinh không cho học sinh đem
về nhà hằng ngày vì sợ học sinh làm rách, nát vở, hoặc quên không mang vở đi
học....
 Các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp mà chúng ta đang làm hiện nay chủ
yếu được tổ chức dựa trên các chủ đề đã được quy định, các hình thức tổ chức còn
chưa phong phú và học sinh thường được chỉ định tham gia một cách bị động.
Giáo viên tổ chức các hoạt động cho học sinh nhưng không rõ hoạt động đó sẽ
hướng tới hình thành những năng lực gì của các em. Điều đó không phù hợp với
một chương trình định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, cần phải
thay đổi.
 7 Như vậy, ngay chính những người làm công tác giáo dục như chúng ta cũng
cần thay đổi cách nhìn với học sinh. Tin tưởng vào các em, cho các em làm theo ý
thích, chúng ta chỉ định hướng các hoạt động và tham gia trợ giúp khi học sinh cần.
 2.2. Thực trạng học sinh, phụ huynh học sinh.
 Sáu tuổi bước vào lớp một là một bước ngoặt lớn của trẻ. Môi trường học
tập thay đổi một cách cơ bản: trẻ phải tập trung chú ý trong thời gian liên tục từ 30
đến 35 phút. Nhu cầu nhận thức chuyển từ hiếu kì, tò mò sang tính ham hiểu biết,
hứng thú khám phá. Trẻ bắt đầu kiềm chế tính hiếu động, bột phát để chuyển thành
tính kỉ luật, nền nếp chấp hành nội quy học tập. Tinh nhạy và sức bền vững, tính
khéo léo các thao tác của đôi bàn tay để tập viết được phát triển nhanh. Tất cả
những điều đó đều là thử thách đối với trẻ, muốn trẻ vượt qua được tốt những thử
thách đó thì phải cần có sự quan tâm giúp đỡ của gia đình, nhà trường và xã hội
dựa trên sự hiểu biết về tri thức khoa học.
 Hầu hết là các em sinh ra trong gia đình có điều kiện kinh tế, số con trong
gia đình ít, bố mẹ lại trẻ đi làm cả ngày. Các em thường ở nhà với ông bà và được
nuông chiều từ ăn, mặc, việc để các em được tham gia các trò chơi lành mạnh
cũng hạn chế mà thay vào đó là cho điện thoại để ngồi im chơi điện tử Chính vì
thế mà các em thiếu năng lực tự phục vụ, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng phòng tránh tai
nạn thương tích 
 Trong khi tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, học sinh khó tập
trung vào sự hướng dẫn tổ chức của thầy cô, các thao tác của học sinh khi làm theo
rất chậm chạp, vụng về; học sinh chưa có thói quen hợp tác chia sẻ, đồng hành
cùng với bạn khi gặp khó khăn trong cuộc sống.
 Phụ huynh học sinh đa số làm công nhân nên ít có thời gian chăm sóc con
cái thường phó mặc cho cô giáo và ông bà. Một số phụ huynh chưa hiểu được lợi
ích của việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh nên
xem nhẹ các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của con em mình mà mới chỉ
chú trọng đến việc học các môn học trên lớp.
 2.3. Đánh giá thực trạng
 8 Nhà trường, giáo viên cũng đã nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp trong việc hình thành và phát triển toàn diện cho học
sinh đặc biệt là học sinh khối lớp 1.
 Giáo viên khối 1 cũng đã tích cực tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp cho học sinh lớp mình. Song các hình thức tổ chức còn mờ nhạt chưa đúng
(đủ) các bước tổ chức.
 Giáo viên cũng kịp thời chia sẻ những khó khăn vướng mắc khi tổ chức các
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớpcho học sinh.
 Học sinh lớp 1 kĩ năng giao tiếp, kĩ năng lắng nghe, chia sẻ; năng lực tự
phục vụ, năng lực tổ chức các hoạt động nhóm còn rất hạn chế.
 Phụ huynh học sinh chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của các hoạt
động trải nghiệm trong việc hình thành và phát triển toàn diện của con em mình.
 3. Đề xuất giải pháp.
 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là sự tiếp nối và thống nhất hữu cơ với
hoạt động dạy học, tạo điều kiện gắn lí thuyết với thực hành, góp phần quan trọng
vào sự hình thành và phát triển nhân cách toàn diện của học sinh.
 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một bộ phận quan trọng không thể
thiếu được trong toàn bộ quá trình giáo dục của các trường phổ thông nói chung,
của trường tiểu học nói riêng.
 Biết, hiểu, thiết kế và tổ chức hiệu quả hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
trong trường tiểu học là một nhiệm vụ quan trọng đối với giáo viên.
 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giúp cho học sinh có nhiều cơ hội trải
nghiệm để vận dụng những kiến thức học được vào thực tiễn cũng như phát huy
tiềm năng sáng tạo của học sinh. Để tổ chức tốt các hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp cho học sinh lớp 1, theo tôi có những biện pháp sau:
 3.1. Giáo viên phải biết được các hình thức tổ chức các hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp
 9 Giáo viên phải hiểu rõ thế nào là hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp từ đó
mới xác định được vai trò định hướng, chỉ đạo, hướng dẫn của các thầy cô cũng
như của các bậc phụ huynh học sinh Giáo viên không tổ chức, không phân công
học sinh một cách trực tiếp mà chỉ gợi ý, hướng dẫn, hỗ trợ và giám sát cho tập thể
hoặc cá nhân tham gia các hoạt động, giúp học sinh chủ động, tích cực trong các
hoạt động. Một số hình thức tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp cho học sinh
lớp 1.
 * Hình thức có tính khám
phá: đây là hình thức tổ chức các
hoạt động như: tham quan, tổ
chức các hoạt động quan sát thực
tế.
 * Hình thức có tính triển
khai: Thành lập các câu lạc bộ:
văn nghệ, cờ vua, khéo tay hay
làm, đầu bếp 
 * Hình thức có tính trình
diễn:
 Tổ chức các diễn đàn cho
học sinh bày tỏ nguyện vọng, chia
 Em tập làm thợ gốm
sẻ sự hiểu biết của mình về tự
nhiên, gia đình và xã hội Giao
lưu văn nghệ giữa các câu lạc bộ
(tổ - nhóm).
 10 HS lớp 1B giao lưu văn nghệ với các lớp trong trường.
 * Hình thức có tính cống
hiến, tuân thủ.
 Học sinh thực hành làm các
công việc ở nhà phụ giúp cha mẹ
như: quét dọn nhà cửa, lau bàn
ghế, nhặt rau, trông em (nếu có) 
 Học sinh thực hành chăm
sóc cây cảnh, chăm sóc rau - hoa,
quét dọn lớp học, sắp xếp đồ dùng
học tập, kê dọn bàn ghế, trang trí
lớp 
 Em giúp mẹ việc nhà
 11 Chúng em dọn vệ sinh trước giờ vào lớp.
Em đi chợ phiên cùng mẹ và cô. Giờ ra chơi
 12 Niềm vui của em khi được chung tay giúp đỡ Hội người khuyết tật.
 Chúng em chung tay cùng các bạn đón tết ấm áp, yêu thương.
 Tổ chức cho các em tham gia các hoạt động từ thiện: mua tăm ủng hộ người
khuyết tật, giúp đỡ bạn khi khó khăn, áo lụa tặng bà, cùng bạn đến trường, chăm
sóc khu tưởng niệm, nghĩa trang liệt sĩ 
 3.2. Hình thành các kĩ năng nền cho học sinh
 13 Khi tham gia các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đòi hỏi học sinh phải
huy động kiến thức, kĩ năng, các phẩm chất năng lực tổng hợp để giải quyết nhiệm
vụ thực tiễn. Có nhiệm vụ của cá nhân, có nhiệm vụ đòi hỏi có sự hợp tác của cả
nhóm. Các em phải bàn bạc, trao đổi , thống nhất, ra quyết định. Do vậy, giáo viên
phải hướng dẫn các em các kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng lắng nghe và phản hồi
tích cực, thu thập xử lí thông tin, kĩ năng ra quyết định Đồng thời xây dựng niềm
tin với học sinh. Giáo viên chỉ có tin tưởng các em thì mới giao việc cho các em và
ngược lại học sinh có tin tưởng giáo viên và các bạn thì mới sẵn sàng chia sẻ với
giáo viên và các bạn trong lớp những suy nghĩ của mình.
 Khó khăn khi hướng dẫn kĩ năng nền cho học sinh lớp 1 là các em chưa có
sự tập trung cao, thời gian dành cho các hoạt động thường rất ngắn, khả năng ghi
nhớ và sâu chuỗi các kĩ năng hạn chế. Vì vậy, ngay từ những buổi học đầu tiên tôi
thường tổ chức các trò chơi đòi hỏi sự tham gia của từng cá nhân, sự hợp tác của
một vài bạn mới tham gia được. Dần dần trong từng tiết học tôi yêu cầu các em
làm việc theo nhóm 2, rèn kĩ năng lắng nghe, kĩ năng chia sẻ khó khăn, cách khắc
phục những khó khăn khi tham gia các hoạt động học để hình thành dần các kĩ
năng cho học sinh.
 Ngoài ra, tôi còn cùng các em làm việc, trong khi làm việc tôi trò chuyện,
chia sẻ và trợ giúp các em khi tham gia các hoạt động tập thể. Khi tổ chức các hoạt
động ấy, lúc đầu tôi cùng với 1 - 2 học sinh khá hơn ở lớp làm mẫu để cho học sinh
cả lớp quan sát. Sau đó tôi trợ giúp tư vấn một nhóm HS làm mẫu một vài lần
trước các bạn. Khuyến khích các học sinh khác cùng tham gia, dần dần các em sẽ
quen dần với việc mình được làm, được chia sẻ. Tôi luôn hòa vào các hoạt động
của các em trong suốt quá trình, tạo tâm thế sẵn sàng cho các em tham gia một
cách tích cực.
 14 Tôi cùng các em chuẩn bị chơi trò chơi “Ô ăn quan”
 3.3. Giúp học sinh hiểu về các hoạt động ngoài giờ lên lớp.
 Ngay từ đầu năm học tôi đã cho học sinh tự đề ra nội quy của lớp bằng cách
ghi nhớ và truyền miệng (các em chưa biết đọc, viết). Tái hiện lại những hoạt động
của các em ở trường mầm non, cho học sinh xem lại các hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp của các anh chị lớp trước, từ đó giúp các em làm quen với các hình
thức tổ chức, các bước cơ bản cần thực hiện, trách nhiệm của từng cá nhân khi
tham gia các hoạt động trải nghiệm sáng tạo.
 Định hướng các hoạt động cho từng tháng theo chủ điểm để học sinh dễ
dàng lựa chọn hình thức tổ chức hoạt động phù hợp với nhóm/ cá nhân mình.
 Ví dụ:
 - Tháng 9: Trang trí lớp theo chủ đề năm học, tìm hiểu các trò chơi dân gian.
 - Tháng 10: Em tập làm việc nhà, chăm sóc cây.
 - Tháng 11: Giao lưu văn hóa, văn nghệ theo chủ điểm: “Hát về thày cô”.
 - Tháng 12: Tham quan nông trại, tập làm người nông dân tí hon.
 15 - Tháng 1: Đi chợ phiên quê em.
 - Tháng 2: Tìm hiểu truyền thống địa phương; ngày hội ẩm thực.
 - Tháng 3: Làm hoa tặng bà, tặng mẹ, tặng cô.
 - Tháng 4: Làm bánh trôi nước.
 - Tháng 5: Giao lưu văn nghệ chào mừng sinh nhật Bác, tham quan khu
tưởng niệm “Bác Hồ về thăm xã Tân An”.
 3.4. Duy trì và phát huy tốt vai trò của Hội đồng tự quản.
 Giúp các em hiểu rõ vai trò, trách nhiệm của hội đồng tự quản lớp ngay từ
những buổi đầu chập chững bước vào lớp 1. Hướng dẫn các em bầu Hội đồng tự
quản lớp, sau đó tập huấn cho Hội đồng tự quản để các em làm tốt vai trò trách
nhiệm của mình.
 Hội đồng tự quản lớp 1B.
 16 Giáo viên phải thực sự tin tưởng vào các em, có thể thời gian đầu học sinh
rất khó khăn vì mới làm quen với công việc này nên giáo viên cần phải tận tình tư
vấn, giúp đỡ học sinh, kiên quyết không làm thay, làm hộ học sinh mà chỉ hướng
dẫn, tư vấn và trợ giúp học sinh đến khi nào học sinh làm được mới thôi.
 Ngay từ những buổi học đầu tiên các bạn đã được trải nghiệm chỉnh trang phục gọn gàng
 khi đến lớp.
 Trang trí bánh sinh nhật đầy hứng thú. Ở một giờ ra chơi của tôi.
 17 Giáo viên không được sốt ruột, phải hài lòng với những gì mà học sinh của
mình làm được. Động viên khích lệ những cố gắng kịp thời của các em là giúp các
em tự tin hơn để làm tốt vai trò của Hội Đồng tự quản. Hết học kì I, đa số học sinh
trong lớp đều có thể tham gia vào Hội đồng tự quản của lớp được.
 3.5. Tổ chức đa dạng các hoạt động dạy học trên lớp.
 Khi học sinh tham gia các hoạt động ngoài giờ lên lớp, chúng phải có kiến
thức tổng hợp của tất cả các môn học, nhiều lĩnh vực học tập và giáo dục. Vì thế,
khi dạy học trên lớp, giáo viên cần phải tổ chức các hoạt động dạy học bằng nhiều
hình thức, phương pháp dạy học khác nhau: nhóm, cá nhân, trò chơi, đố vui, các kĩ
thuật dạy học tích cực. Đặc biệt là phương pháp dạy học “Học tập cộng tác-Giải
quyết vấn đề”, dạy học theo phương pháp này học sinh được trải nghiệm thực tế
ngay trong từng môn học.
 Ví dụ: Khi xây dựng kế hoạch bài học Con cá (TN&XH lớp 1). Giáo viên
xác định được các hoạt động dạy học trong tiết học đó
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 1. Khởi động
 HS hát bài “Cá vàng bơi”
 2. Khám phá
 a/ Giới thiệu bài
 b/ Dạy bài mới:
 Họat động 1: Vẽ con cá
 -Mục đích: HS vẽ được hình dáng con cá và nói - HS vẽ con cá.
 cho các bạn nghe tên con cá của mình, nới sống
 của nó.
 -Cách tiến hành:
 HS vẽ, GV quan sát
 Hoạt động 2: Trưng bày SP, giới thiệu -HS quan sát, trao đổi, làm
 18 -Mục đích: nói cho các bạn nghe tên con cá của việc theo nhóm
 mình, nơi sống của nó.
 -Cách tiến hành: HS giới thiệu: tên con cá
 GV cho HS trưng bày sản phẩm ra theo nhóm, các của mình, nơi sống 
 bạn trong nhóm giới thiệu về con cá của mình cho
 bạn nghe.
 Hoạt động 3: Thảo luận
 - GV nêu câu hỏi
 + Em có biết người ta bắt cá thế nào? -HS trả lời theo ý hiểu của
 + Em có thích ăn cơm với cá không? Nhà em mình.
 thường nấu món cá nào?
 + Em có đi bắt cá bao giờ chưa? (GD phòng tránh
 tai nạn đuối nước).
 Hoạt động 4: Thống nhất kết quả
 - Kể tên một số loài cá mà em biết? - HS tự nêu ý kiến tổng hợp
 - Cá sống ở đâu? của mình.
 - Đánh bắt cá thế nào? Em có tự ý đi đánh bắt cá
 không? Vì sao?
 - Kể tên những món ăn được chế biến từ cá mà em
 biết?
 3. Củng cố
 GV nhận xét, đánh giá giờ học
 3.6. Tạo cơ hội cho tất cả học sinh được tham gia vào cả quá trình của
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
 Khi tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớpcho các em học sinh
lớp 1, giáo viên phải giúp đỡ, hỗ trợ các em thực hiện đầy đủ các bước sau:
 Bước 1: Xây dựng ý tưởng;
 Bước 2: Xây dựng kế hoạch;
 Bước 3: Công tác chuẩn bị thực hiện;
 19 Bước 4: Tổ chức thực hiện;
 Bước 5: Đánh giá kết quả thực hiện.
 Các em được tham gia đầy đủ vào từng bước sẽ giúp hình thành và rèn luyện
các phẩm chất và năng lực cần thiết như: Năng lực tổ chức, năng lực giao tiếp,
năng lực tự giải quyết vấn đề Do đó, giáo viên không nên coi trọng hay xem nhẹ
một bước nào. Cụ thể:
 Bước 1: Giúp học sinh xây dựng ý tưởng
 Lần đầu, giáo viên xây dựng ý tưởng cho học sinh sau đó gợi ý, trợ giúp học
sinh xây dựng ý tưởng
 Ví dụ: Kết thúc hoạt động tháng 9, chuẩn bị cho hoạt động tháng 10, giáo
viên có thể gợi ý bằng nhiều cách để học sinh xây dựng ý tưởng. Chẳng hạn: Trong
tháng 10 có ngày lễ nào? (GV có thể gợi ý cho học sinh nói được ngày 20/10). Em
có suy nghĩ hay dự định gì cho ngày đó? Sau khi giáo viên lắng nghe, thu thập
thông tin phản hồi từ HS, giáo viên sẽ hướng cho học sinh thực hiện một số hoạt
động chào mừng ngày 20/10 như: Làm thiệp tặng bà, tặng mẹ, tặng cô...; làm việc
nhà giúp bà, giúp mẹ 
 Các em đang nêu ý tưởng về hoạt động trải nghiệm tháng 11
 20

File đính kèm:

  • pdfsang_kien_kinh_nghiem_mot_so_bien_phap_to_chuc_cac_hoat_dong.pdf