SKKN Nâng cao chất lượng học sinh năng khiếu môn Tin học ở trường Tiểu học Song Mai, TP Bắc Giang

 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
 Độclập– Tự do – Hạnh phúc 
 THUYẾT MINH MÔ TẢGIẢI PHÁP 
 VÀ KẾT QUẢTHỰC HIỆN SÁNG KIẾN 
 1. Tên sáng kiến: Nâng cao chất lượng học sinh năng khiếu môn Tin họcở
trường Tiểu học Song Mai, TP Bắc Giang 
 2. Mô tả các giải pháp cũ thường làm: Trong thời gian được phân công
bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn Tin học tôi nhận thức được tầm quan trọng
của công tác bồi dưỡng học sinh năng khiếu, tôiđã luôn bám sát, tìm tòi và phát 
hiện học sinh năng khiếu. Với nhận thứcđó tôi luônđi sâu tìm hiểu nội dung,
nghiên cứu kĩnội dung các phần thi, các tài liệu tập huấn. Quađó, đối chiếu với
thực tế giảng dạy cốgắng tìm những biện pháp tốiưu nhằmhỗtrợ công tác giảng
dạy, bồi dưỡng đạt hiệu quả cao. Tuy nhiên trong những năm học trước, do chưa
có phương pháp phù hợp trong việc tuyển chọnhọc sinh có năng khiếu, cũng như
định hướng nội dung ôn luyện cho các em nên học sinh tham gia Hội thi Tin học
trẻ chưa có giải, hoặc là có giải nhưngđiểmsố không cao, không khai thác được
tiềm năng cũng nhưnăng khiếu của các em tham gia trong câu lạc bộ. 
 3.Sựcần thiết phải áp dụng giải pháp sáng kiến: 
 Môn Tin học là một trong những môn họcbắt buộc, tuy nhiên chưa thực sự
có vị trí đáng kể trong nhà trường, trong lòng học sinh, phụ huynh và xã hội. Học
sinh chưa cốgắng, đầu tư nhiều cho môn học này như cho các môn học khác. Do 
vậy việc tuyển chọn, thành lập câu lạc bộ học sinh năng khiếu môn Tin họcở 
trường tiểu họcgặp không ít khó khăn. Tuy học sinh yêu thích môn học nhưngđể
học sinh tìm tòi khám phá nâng cao kiến thức công nghệ thông tin thì chưa nhiều. 
 Để có được học sinh học tốt môn Tin học, vấn đề không hoàn toàn đơn giản.
Kiến thức môn học, tâm lí, phương pháp giáo dụcvốn có của người giáo viên 
chưa đủ, giáo viên còn luôn phải dành nhiều tâm sức, kinh nghiệm, sự hiểu biết, cố
gắng của mình vào việc phát hiện, bồi dưỡng cho học sinh. 2 
 Câu lạc bộ Tin học của nhà trườngđã được thành lập và duy trì hoạt động
trong nhiều năm nay, tuy nhiên hiệu quả hoạt động chưa cao, chưa thu hút được
nhiều học sinh tham gia, nhiều phụ huynh học sinh chưa thực sự nhận thấy tác
dụng của việc tham gia sinh hoạt câu lạc bộTinhọc. 
 4. Mụcđích của giải pháp sáng Sáng kiến: 
 Giúp cho giáo viên giảng dạy môn Tin học có những định hướng, giải pháp
phù hợp trong việc bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn Tin học trong nhà trường. 
 Nâng cao chất lượng, hiệu quả khi học sinh tham gia Hội thi Tin học trẻcấp
Thành phốcủa nhà trường. 
 Nâng cao nhận thức cho học sinh, phụ huynh học sinh vềtầm quan trọng, tác
dụng, ý nghĩacủa việc họctốt môn Tin học, phát hiện bồidưỡng các em học sinh
có năng khiếu trong môn Tin học, tạo cơhội cho các em được thể hiện bản thân và
phát huy hết khảnăng của mình. 
 5.Nội dung: 
 5.1. Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến: 
 Đốitượng nghiên cứu của sáng kiến này là học sinh khối lớp 4, khối lớp 5 của
trường Tiểu học Song Mai, TP Bắc Giang. Trong thời gian được phân công bồi
dưỡng học sinh năng khiếu môn Tin học tôi nhận thức được tầm quan trọng của
công tác bồi dưỡng học sinh năng khiếu, tôiđã luôn bám sát, tìm tòi và phát hiện
học sinh năng khiếu. Với nhận thứcđó tôi luônđi sâu tìm hiểu nội dung, nghiên
cứu kĩnội dung các phần thi, các tài liệu tập huấn. Quađó, đối chiếu với thực tế
giảng dạycố gắng tìm những biện pháp tốiưu, nhằmhỗ trợ công tác giảng dạy, bồi
dưỡngđạt hiệu quả cao. 
 Để nghiên cứu vấn đềcủa sáng kiến, tôiđã tiến hành từ tháng 9 năm 2021 và 
hoàn thành vào tháng 4 năm 2022 tại trường Tiểu học Song Mai, Thành phốBắc
Giang,tỉnh Bắc Giang. 
 Trình tự các giải pháp, trình tự các bước áp dụng trong sáng kiến: 
 - Căncứ vào các văn bản chỉ đạo củacấp trên vềHội thi Tin học trẻ. 3 
 - Ngay từ đầu năm học tôiđãlập ra kế hoạch bồi dưỡng, xây dựng nội dung
bồi dưỡng và thời gian chi tiết cho từng nội dung. Nội dung trọng tâm trong toàn
bộkếhoạchđó là: 
 5.1.1. Phát hiện và tuyển chọn học sinh có năng khiếu. 
 Chất lượng, hiệu quả hoạt động của câu lạc bộ phụ thuộc rất lớn vào đối
tượng học sinh được tuyển chọn đểbồi dưỡng. Ba yếu tố quan trọng có tác động
lớn đến việc tuyển chọn học sinh năng khiếu môn Tin học đó là: Học sinh, phụ
huynh học sinh và giáo viên. 
 - Đối với học sinh: Việc phát hiện, tuyển chọn học sinh có năng khiếu cần
được tiến hành từ đầu năm lớp 4, thông qua quá trình giảng dạy trên lớp học, qua
các giờ thực hành, kết quả làm bài thực hành của các em,đặc biệt là các bài có tính
tuyển chọn. Trước khi thành lập câu lạc bộ, tôi quan tâmđến đốitượng học sinh có
khảnăng họctốt môn Tin học, tìm hiểu tố chất, năng lực, mứcđộhứng thú và say
mê học tập của các em. Trên cơsở đó, kịp thời nắm bắt diễn biến tưtưởng, và ý
thức học tập của các em để khuyến khích, động viên kịp thời các đối tượng học
sinh có năng khiếu. 
 - Đối với giáo viên: Như chúng tađã biết, việc học sinh thi Tin học trẻlại liên
quanđến nhiều mảng kiến thức của các môn học khác như Toán, Tiếng việt, Tiếng
Anh, Mỹ thuật. Vì vậy giáo viên Tin học sau khi có ý định chọnlựa học sinh nào
thì cần phối hợp chặt chẽvới giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn Mỹ thuật,
Tiếng Anh để đánh giá được khảnăng họctập của các em, tìm ra thếmạnh và hạn
chếcủamỗi em để có định hướng rèn luyện, bồidưỡng. 
 - Đối với phụ huynh học sinh: Sự quan tâm,đầu tưcủa phụ huynh học sinh về
phương tiện họctập và thời gian họcvới các em trong câu lạc bộ là rất quan trọng.
Chính vì thế mà sau khi thành lập câu lạc bộ, tôi lập nhóm zalo câu lạc bộTinhọc
để trao đổi, thông tin với phụ huynh về tình hình họctập của các em thường xuyên,
phối hợp với giađình các em để có hiệu quảtốt hơn cũng như có thể thuận tiện
hơn trong việc giao bài cho các em về nhà luyện tập. 
 5.1.2. Bồidưỡng kiến thức cho cả giáo viên và học sinh. 4 
 - Đốivới giáo viên: Thường xuyên tựhọc nâng cao năng lực, trình độ chuyên
môn, tham gia các lớp tập huấn do Phòng giáo dục tổ chức, tham gia các nhóm học
tập trên facebook, sưu tầm tài liệu từ các đồng nghiệp. 
 - Đối với học sinh: Kiến thức là nền tảng cho việc bồi dưỡng học sinh năng
khiếu. Học phải nắm vững kiến thức cơbản xuyên suốt chương trình, thêm vàođó
là các kiến thức mởrộng, nâng cao. Với đặc trưng môn học và hình thức tổ chức
hội thi Tin học trẻ qua các năm, tôi tập trung bồidưỡng cho học sinh 5 mảng kiến
thức như sau: 
 a.Mảng kiến thức chung về máy tính: 
 Đây là mảng kiến thức quan trọng giúp các em thông hiểu về máy tính; cấu
trúc và sơ đồ làm việc, các thuật ngữtinhọc, các từviết tắt bằng tiếng Anh, các hệ
điều hành, chương trìnhứng dụng, phần cứng, phần mềm,... Ngoài ra phải cung
cấp cho học sinh biết hệ đếm nhị phân dùng trong máy tính,đơn vịđothông tin và 
cách quyđổi giữa cácđơn vịđo thông tin.Đây hầu như là các kiến thức mởrộng
và nâng cao ngoài chương trình sách giáo khoa Tin học. 
 b. Mảng kiến thức kỹnăng thực hành soạn thảo và xử lý văn bản, thiêt kế bài
trình chiếu PowerPoint. 
 Đểhọc sinh có kỹnăng thao tác nhanh với máy tính nói chung với phần
mềm soạn thảo nói riêng, ngay từ những năm học lớp 3 cùng với việc rèn luyện
học sinh đại trà kỹnăng gõ phím bằng mười ngón tay, tôi luôn chú trọng đến
nhữngđối tượng mà tôi nhận thấy các em có khảnăng đểbồidưỡng học sinh năng
khiếu ở các lớp tiếp theo. Với những học sinh này, tôi động viên, khích lệ để các 
em tạo thành thói quen thao tác nhanh với máy tính trong tất cả các phần mềm:
phần mềmhọctậpcũng nhưphần mềm giải trí. 
 Với mảng kiến thứcvềphần mềm trình chiếu PowerPoint, tôi hướng dẫn các
em khai thác triệt đểlượng thông tin, kiến thức trong sách giáo khoaở chủ đề Thiết
kế bài trình chiếu. Bên cạnhđó, tôi cũng nhờtới sự trợ giúp của giáo viên chủ
nhiệm trong việc hướng dẫn các em viết về các chủ đề trong cuộcsống, rèn thêm 5 
khảnăng viết văn cho các emđể các em có những bài thuyết trìnhđúng trọng tâm,
nội dung củavấn đề đưa ra ở đề bài. 
 c. Mảng kiến thức kỹnăng vẽ tranh bằng phần mềm Paint. 
 Vì vẽ tranh là nội dung kiến thức mangđậm tính năng khiếu. Và như tôi trình
bàyở giải pháp 1, cần phốihợp và có sựhỗ trợcủa giáo viên Mỹ thuật. Với mỗi
chủ đề đưa ra, tôi sẽphối hợp với giáo viên Mỹ thuật để hướng dẫn học sinh phác
thảo bức tranh có bốcục chặt chẽvànổibật chủ đềcần thểhiện. Sauđó, sửdụng 
các công cụvà kỹ thuật vẽ tranh trên máy tính để chuyển thểýtưởng của bức tranh
đó vào máy. Bên cạnhđó tôi cũng nhờ giáo viên Mỹ thuật bồi dưỡng thêm 
khả năng hộihọa cho các em trong những tiết họcMỹ thuật. 
 Để chọn được một học sinh hội đủ các tiêu chuẩn năng khiếu Tin học, năng
khiếu Toán và có năng khiếu vẽ thì rất khó nên tôi thường chú trọng vào hai yếu tố
đầu, sauđó bồi dưỡng thêm khảnăng vẽ tranh trên máy tính. Trong quá trình dạy
chủ đề “Em tập vẽ” ở trên lớp, tôi hướng dẫn kỹhơn tới các em cách sử dụng các
công cụvẽvàvận dụng một cách linh hoạt các thao tác xử lý một phần hình vẽ 
nhưviệc sao chép, xoay, lật hình vẽ hay việc trau chuốt hình vẽ cùng với sự sáng
tạo việc sửdụng công cụvẽ hoặc trong pha màu và tô màu làm cho bức tranh nổi bật. 
 d. Mảng kiến thức toán học: 
 Bồi dưỡng học sinh năng khiếu Tin học thì luônđi kèm với việc bồi dưỡng
Toán học bởi vì trong cuộc sống cũng như trong các Hội thi tin học trẻ, hai nội
dung này luôn có mốiliên quan mật thiết với nhau. Họcnăng khiếuToán là cơsở
để giải các bài toán tin, toán lập trình sau này. Bởi vậy tôi kết hợp với giáo viên
phụ trách câu lạc bộ Toán của nhà trườngđể các ôn luyện những mảng kiến thức
về các chuyên đề toán nâng cao cho các em. 
 e. Mảng lập trình Logo: 
 Logo là một ngôn ngữlập trình, có đầy đủ các đặcđiểm của một ngôn ngữ
máy tính. Logo có bảng kí tự, từ khóa riêng, cú pháp riêng và khá chặt chẽ. 6 
 Ởlớp 4 và lớp 5 học sinh mới được làm quen với phần mềm này vàđây cũng
là lần đầu tiên học sinh được làm quen với ngôn ngữlập trình. Do vậy, khi thực
hành những câu lệnh của Logo tôi lưu ý học sinh phải rất cẩn thận khi viết các câu 
lệnh, tránhđểhọc sinh hiểu tùy tiện, áp dụng những ngôn ngữ thông thường dành
cho câu lệnh. 
 Đứng trước mỗi bài tập, bài thực hành, tôi yêu cầu học sinh chia công việc
được giao thành những nhiệm vụ nhỏ, dùng những lệnh cơbản của Logo để thực
hiện. Sau khi chia nhỏ và phân tích bài toán, các em hiểu bản chất bài toán thì
hướng dẫn cho học sinh cách nhìn tổng hợp bài toán. 
 Ngoài ra tôi luôn khuyến khích học sinh làm việc tập thể, làm việc theo nhóm,
hướng dẫn các em tìm kiếm kiến thức trên mạng internet để trau dồi thêm các
mảng kiến thức khác. 
 5.1.3. Khơi dậy lòng say mê, yêu thích môn họcởhọc sinh. 
 Để khơi dậy lòng say mê, yêu thích môn họcởhọc sinh, tôiđã áp dụng một
sốbiện pháp sau: 
 - Động viên, khích lệkịp thời khi học sinh làm tốt hoặc khi học sinh tự tìm
ra các thao tác đểgiải quyết một yêu cầu nàođó của môn học. 
 - Để phát huy năng lực và tạo cơhội cho các em thểhiện bản thân, trước mỗi
chuyên đềmới, tôi thường chođềđểhọc sinh về nhà tự tìm hiểu thông qua cha mẹ,
anh chị, tìm kiếm tham khảo trên mạng internet hay tự tìm tòi, thực hành để giải
quyết yêu cầuđó. Những kiến thức mà học sinh tự mình khám phá có ý nghĩarất
lớn đối với tinh thần học tập của các em vàđócũng là những kiến thức được khắc
sâu trong trí nhớcủa các em nhiều nhất. Việc làm này chính là biến quá trình dạy
học thành quá trình tựhọc của học sinh. Đến khi học chuyênđềđó, tôi sẽhướng
dẫn các em tỷmỉ, sửa lỗi sai cho các em nếu có. Với cách dạy và học này học
sinhsẽkhắc sâu kiến thức hơn. 
 - Cách tốt nhất để bồi dưỡng hứng thú cho học sinh là hướng dẫn dìu dắt cho
các em đạt được những thành công từ thấp lên cao. Nhiều học sinh lúc đầu chưa 7 
bộc lộ rõ năng khiếu nhưng sau quá trình được dìu dắtđã trưởng thành rất vững
chắc vàđạt thành tích cao. 
 - Giúp các em nhận thứcđúng vềtầm quan trọng của môn Tin học trong thời đại
hiện nay, để các em thêm yêu thích môn học, say mê trong học tập và ham học hỏi. 
 5.1.4. Hướng dẫn phương pháp và kinh nghiệm làm bài cho học sinh. 
 Phương pháp và kinh nghiệm làm bài là yêu cầu quan trọng khi bồi
dưỡng học sinh năng khiếu, bởi nó không chỉ thể hiện tính đặc trưng của bộ môn
mà nó quyết định tính hiệu quả trong suốt quá trình ôn luyện. Vì vậy trong quá
trình ôn luyện, giáo viên cần rèn cho học sinh những kỹnăng sau: 
 - Với bài thi trắc nghiệm: Đọc kỹ đề và cácđáp án. Với những câu hỏi mà
mình biết chắc chắn thì tự tin chọnđáp án; với những câu hỏi trong lĩnh vực mà
mình nắm chưa chắc thì dùng phương pháp loại trừ. 
 - Với bài thi thực hành trên máy tính:Nếu là soạn thảo theo mẫu văn bản thì
cần đúng nội dung và giống về hình thức. Nếu là đề có tính chất mở thì phải vận
dụng những kiến thứcđã học đểtạo và trình bày văn bản đầy đủvềnội dung và
đẹp về hình thức. Phần vẽ tranh cần chú trọng đến những hìnhảnh chính thể hiện
được chủ đề sauđó mới vẽ những hìnhảnh phụ (nếu như không kịp thời gian) vì
phần vẽ tranh học sinh thường mất nhiều thời gian. Đặc biệt chú trọng việclưu kết
quả bài làm theođúng yêu cầu của đề.Hướng dẫn cho học sinh lưu dự phòng
bài làm của mìnhđề phòng trong những trường hợp gặp phải sựcố. 
 5.1.5. Thay đổi phương pháp truyền thụ kiến thức của giáo viên. 
 Giáo viên cần lên kế hoạch cho mình một cách cụ thể tránh tình trạng thích
đâu dạyđó. Dạy theo chuyên đề là biện pháp mà cá nhân tôi thấyđó là hữu hiệu
nhất. Thực hiện phương châm: dạy chắc cơbản rồidạy nâng cao, thông qua những
bài luyện cụ thể đểdạy phương pháp tư duy - dạy kiểu dạng bài có quy luật, loại
bài có tínhđơn lẻrồi luyện các dạng tổng quát. Trong mỗi bài tập cầnđưa ra nhiều
câu với mứcđộtừdễ đến khó, lấy ví dụ thực tế để các em dễ hình dung và ghi nhớ
kiến thức. Sau mỗi bài tập nâng cao, tôi đưa ra phương pháp giải hoặc những lưu ý 8 
nhằm giúp học sinh tự khắc sâu kiến thức để cách trình bày được lập luận lôgic
hơn. Sau mỗi chuyênđề, cần cho học sinh làm bài kiểm trađánh giá theo các mức
độ đểnắm ngay được tình hình học sinh bịhổng phần nào, bài nào chưa tốtđể giáo
viên sửa và khắc sâu ngay lại kiến thức cho các em. 
 Ngoài ra tôi cũng tích cực sưu tầm ngân hàng bộ đề thi các cấp từ các trường
khác, huyện khác, tỉnh khác nhằm giúp các em tiếp xúc làm quen với các dạng đề
có nhiềuđiểm mới, hay và hữu ích. 
 Trong quá trình bồi dưỡng học sinh năng khiếu, giáo viên nên tránh không để
học sinh bị tâm lý trong thi cử và không nặng thành tíchđối với học sinh dẫnđến
việc học sinh bị áp lực từ nhiều phía. Bên cạnhđó, giáo viên cũng không được nôn 
nóng, bỏ qua bài tập cơbản mà vội cho ngay những bài khó, học sinh sẽ hoang
mang khi họctập. 
 *Kết quảcủa sáng kiến: 
 Sau một thời gian ngiên cứu và áp dụng các giải pháp tôi nhận thấy: Khi tôi 
áp dụng các giải pháp này vào việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh năng khiếu 
Tin họcở trường tôi thu được kết quảrất khả quan. Không những đối tượng học
sinh năng khiếu có chất lượng hơn mà ngay cảhọc sinh đại trà cũng có tinh thần
học hỏi cao hơn, say mê môn học hơn nên chất lượng đại trà cũng từđó mà được
nâng cao. Phong trào học Tin học cũng được nhân rộng. Học sinh tham gia hội thi
Tin học trẻ thành phố đạtđiểm số khá tốt, thể hiện hiệu quả rõ rệt khi áp dụng các
giải pháp của sáng kiến vào quá trình bồidưỡng. Kết quảhọc sinh tham gia hội thi
Tin học trẻ có sự tiến bộ rõ rệt: 
 Sốhọc sinh được 
 Nămhọc Kết quả 
 tham gia hội thi 
 2017 - 2018 5 Không có học sinh đạt giải 
 6/8 học sinh đạt giải 
 2018 - 2019 8
 (02 giải Ba,04 giải Khuyến khích) 
 3/4 học sinh đạt giải 
 2020 - 2021 4
 (01 giải Ba,02 giải Khuyến khích) 
 2/2 học sinh đạt giải 
 2021 - 2022 2
 (01 giải Ba, 01 giải Khuyến khích) 9 
 5.2. Thuyết minh vềphạm vi áp dụng sáng kiến: 
 Sáng kiến được áp dụng cho việcbồidưỡng học sinh năng khiếu môn Tin học
ởbậc Tiểu học nói chung, tại trường Tiểu học Song Mai, TP. Bắc Giang nói riêng.
Cùng với sự truyền dạy kiến thức, người giáo viên phải truyền đựơc cảm hứng say
mê, yêu mến môn học cho học sinh, đặc biệt là học sinh năng khiếu. Không
có niềm say mê, dù có kiến thức cũng ít sáng tạo và khóđạt đựơc kết quảtốt, khó
đạt đựơc đỉnh cao trong học tập và thi cử,đặc biệt là lĩnh vực CNTT. Sáng kiến là
bước đầu giúp mỗi thầy, cô giáo có định hướng nhất định, say mê họctập nghiên
cứu để tìm ra một hướngđi nhằm nâng cao chất lượng học sinh năng khiếu môn
Tin học, dođó sáng kiến có khảnăngứng dụng cho các trường tiểu học trong toàn
thành phố. Thông qua việc áp dụng sáng kiến tôi thấy có sự chuyển biến rõ rệt về
kết quả như sau: Trường tiểu học Song Mai trong nămgầnđây chất lượng học sinh
đại trà mônTin học ngày càng được nâng cao, hiệu quảhoạt động của Câu lạc bộ
Tin học trẻ được cải thiện rõ rệt, học sinh tham gia các cuộc thi Tin học trẻcấp
thành phố đều có giải,điểm số ởmức khá tốt. 
 5.3. Thuyết minh vềlợi ích kinh tế, xã hộicủa sáng kiến: 
 Sáng kiến là bướcđầu giúp mỗi thầy cô giáo có định hướng nhấtđịnh, say mê
học tập nghiên cứu để tìm ra một hướngđi nhằm nâng cao chất lượng học sinh
năng khiếu môn Tin họcởbậc Tiểu học. 
 *Cam kết: Tôi camđoan nhữngđiều khai trênđây làđúng sự thật và không
sao chép hoặc vi phạm bản quyền. 
 Xác nhận của cơ quan, đơnvị Tác giả sáng kiến 
 Nguyễn Thị Duyên