Sáng kiến kinh nghiệm Một số giải pháp hình thành và phát triển năng lực giao tiếp cho học sinh Lớp 1

 1
 PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
 1. Lý do chọn sáng kiến
 Năm học 2019 - 2020, ngành giáo dục tiếp tục triển khai chương trình hành
động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 29 - NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban
chấp hành TW khóa XI về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng
yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”. Là năm bản lề chuẩn bị các điều kiện cho
thực hiện chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Với nhiệm vụ trọng tâm: “Giữ
vững kỷ cương, nền nếp trường lớp học; chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ
năng sống, văn hóa ứng xử cho đội ngũ nhà giáo và học sinh, sinh viên; chuẩn bị tốt
các điều kiện cho đổi mới chương trình giáo dục phổ thông”. Tiếp tục nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện, điều chỉnh linh hoạt nội dung, yêu cầu các môn học và các
hoạt động đảm bảo tính vừa sức, phù hợp với đối tượng học sinh; đổi mới nội dung,
phương thức đánh giá học sinh nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của
người học. Định hướng về nội dung giáo dục của chương trình giáo dục phổ thông
năm 2018 là thực hiện mục tiêu giáo dục hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực
cho học sinh thông qua các nội dung giáo dục.
 Vậy từ định hướng trên mỗi chúng ta đều biết ngoài việc học kiến thức thì
việc hình thành những năng lực cho học sinh là vô cùng quan trọng, trong đó
không thể bỏ qua việc hình thành và phát triển năng lực đó là năng lực giao tiếp
cho học sinh. Bởi giao tiếp là một điều kiện tất yếu không thể thiếu được trong
hoạt động của con người. Đối với học sinh Tiểu học giao tiếp còn có ý nghĩa sống
còn với đời sống tinh thần của các em. Giáo dục văn hóa giao tiếp, giáo dục tinh
thần hợp tác cho học sinh luôn là một nội dung quan trọng của chương trình mới.
Đây là một nhiệm vụ cấp thiết của trường học, đặc biệt là trường Tiểu học. Bởi
giao tiếp tốt là giao tiếp có văn hóa. Kỹ năng giao tiếp là một trong những kỹ năng
vô cùng quan trọng trong cuộc sống hiện nay. Không chỉ là cầu nối gắn kết mối
quan hệ giữa mọi người mà kỹ năng giao tiếp còn là chìa khóa dẫn lối thành công
trong mọi lĩnh vực. Chính vì hiểu được tầm quan trọng của giao tiếp nên bản thân
tôi là giáo viên dạy lớp 1 nên ngay từ đầu năm nhận lớp tôi đã quan tâm đến vấn đề
này. Vì vậy tôi đã mạnh dạn chọn viết sáng kiến kinh nghiệm: “Một số giải pháp
hình thành và phát triển năng lực giao tiếp cho học sinh lớp 1”
 2. Mục đích nghiên cứu sáng kiến
 Ghi lại những giải pháp mình đã nghiên cứu, đã thực hiện để chọn lọc và đúc
kết thành kinh nghiệm của bản thân trong quá trình dạy học. 2
 Đề xuất một biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục hành vi hình
thành năng lực giao tiếp cho học sinh lớp 1, lớp đầu cấp tiểu học, góp phần thực
hiện mục tiêu giáo dục.
 Chia sẻ với đồng nghiệp những việc đã làm và đã thành công trong việc tìm
ra một số giải pháp hình thành và phát triển năng lực giao tiếp cho học sinh lớp 1.
 3. Đối tượng nghiên cứu
 Học sinh lớp 1A Trường Tiểu học thị trấn Tân An.
 Nội dung nghiên cứu: Một số giải pháp hình thành và phát triển năng lực
giao tiếp cho học sinh lớp 1.
 4. Nhiệm vụ nghiên cứu
 - Nghiên cứu thực tế học sinh lớp 1A, học sinh khối 1 và đưa ra các giải
pháp giúp rèn năng lực giao tiếp cho học sinh trong nhà trường (giao tiếp với thầy,
cô, bạn bè, mọi người,...)
 - Giúp học sinh biết cách ứng xử đúng mực với những người trong gia đình
(ông, bà, bố, me,...)
 - Rèn kỹ năng giao tiếp cho học sinh trong các tình huống thực tế.
 - Tìm ra các giải pháp giúp nâng cao khả năng nghe, nói, đọc, viết cho học
sinh. Khả năng diễn đạt, trình bày và tạo sự tự tin cho học sinh trong giao tiếp.
 5. Phương pháp nghiên cứu
 Để hoàn thành sáng kiến này bản thân tôi đã áp dụng các nhóm phương pháp
nghiên cứu là:
 - Phương pháp nghiên cứu lí luận.
 - Phương pháp quan sát.
 - Phương pháp điều tra.
 - Phương pháp đàm thoại.
 - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm. 3
 PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG
 1. Một số vấn đề liên quan
 1.1. Cơ sở lý luận
 Giao tiếp là kĩ năng sống quan trọng, giúp con người trao đổi thông tin với
nhau xây dựng mối quan hệ và giải quyết các vấn đề trong cuộc sống một cách
hiệu quả. Vì vậy giao tiếp là một vấn đề không thể thiếu được của mỗi con người,
nhờ có kĩ năng giao tiếp mà con người có thể chung sống và hòa nhập trong xã hội
không ngừng biến đổi như hiện nay. Kĩ năng giao tiếp tốt là chìa khóa để bắt đầu
những thành công của con người. Kĩ năng giao tiếp của con người không phải sinh
ra là đã có mà phải trải qua quá trình tập luyện, rèn luyện của bản thân. Vì vậy
muốn nâng cao chất lượng giáo dục cho các em học sinh cấp tiểu học nói chung,
học sinh lớp 1 nói riêng thì mỗi người giáo viên cần quan tâm tới việc rèn luyện kĩ
năng giao tiếp cho học sinh ngay từ những buổi đầu đến trường và nó phải được
rèn luyện thường xuyên, xuyên suốt quá trình học tập và các hoạt động giáo dục
khác cho các em.
 Giao tiếp của các em học sinh không những phụ thuộc vào năng lực cá nhân
mà nó còn phụ thuộc vào đặc điểm văn hóa của từng địa phương nơi các em sinh
sống. Nó còn chịu ảnh hưởng của giáo viên, môi trường xung quanh các em.
 1.2. Cơ sở thực tiễn
 Giao tiếp là hoạt động tiếp xúc, trao đổi giữa con người với con người trong
xã hội, nhằm truyền đạt cho nhau những nhận thức, những tư duy hoặc nhằm bày
tỏ, chia sẻ những tình cảm, thái độ, đối với nhau cũng như đối với các sự vật, hiện
tượng trong thực tế khách quan. Như vậy, điều kiện trước tiên đảm bảo cho một
cuộc giao tiếp diễn ra bình thường là phải có ít nhất hai đối tượng tham gia:1 đóng
vai người nói và 1 đóng vai người nghe. Hai vai này sẽ luân phiên thay đổi nhau
trong suốt quá trình giao tiếp, họ cũng phải sử dụng một thứ ngôn ngữ nhất định,
cùng chịu sự chi phối của hoàn cảnh và nội dung giao tiếp để hướng đến mục đích
đề ra cho mỗi lần thực hiện giao tiếp.
 Kĩ năng giao tiếp giúp con người biết đánh giá tình huống giao tiếp và điều
chỉnh cách giao tiếp một cách phù hợp,hiệu quả; cởi mở bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc
Kĩ năng giao tiếp giúp chúng ta có mối quan hệ tích cực với người khác, bao gồm
biết giữ gìn các mối quan hệ tích cực với các thành viên trong gia đình - nguồn hỗ
trợ quan trọng cho mỗi chúng ta; đồng thời biết cách xây dựng mối quan hệ với
bạn bè mới và đây là yếu tố rất quan trọng đối với niềm vui trong cuộc sống.
 Kỹ năng giao tiếp là yếu tố cần thiết cho nhiều kỹ năng khác: như bày tỏ sự
cảm thông, thương lượng, hợp tác, tìm kiếm sự giúp đỡ, giải quyết mâu thuẫn,
kiểm soát cảm xúc. 4
 Người có kĩ năng giao tiếp tốt sẽ biết dung hoà đối với mong đợi của những
người khác; có cách ứng xử phù hợp khi làm việc cùng và ở cùng với những người
khác trong một môi trường tập thể, quan tâm đến những điều người khác quan tâm
và giúp họ có thể đạt được những điều họ mong muốn một cách chính đáng. Giáo
dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh tiểu học nói chung là một vấn đề hết sức cần
thiết mà đòi hỏi các yếu tố nhà trường, gia đình và xã hội cần chung tay góp sức
giáo dục đặc biệt là Nhà trường mà lực lượng nòng cốt để giáo dục trực tiếp các
em ở đây là giáo viên.
 Trong quá trình dạy học giao tiếp giúp giáo viên có sự định hướng về nội
dung và phương pháp dạy học nhằm đạt được mục tiêu dạy học đề ra. Thường
xuyên tạo ra môi trường giao tiếp rộng cho các em. Để qua đó nhằm phát triển lời
nói cho từng cá nhân học sinh. Vì vậy, đòi hỏi giáo viên cần biết chuyển nội dung
dạy học thành những tình huống giao tiếp gần gũi, giúp học sinh vận dụng kinh
nghiệm của mình thực hiện hoạt động giao tiếp. Từ đó học sinh sẽ có kỹ năng giao
tiếp và tất nhiên sẽ phát triển được kỹ năng giao tiếp của bản thân mình.
 2. Thực trạng
 Năm học 2019 - 2020 tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân công chủ
nhiệm và giảng dạy lớp 1A. Sĩ số lớp có 39 em. Trong đó: Nam 21 em chiếm
53,85%. Nữ 18 em chiếm 46,15%.
 Kết quả điều tra đầu năm học 2019 - 2020
 HS đứng lên HS chưa biết HS nói nhỏ, HS nói chưa HS nói đúng
 TSHS Thời không dám nói thành rụt rè, thiếu đúng chủ đề chủ đề to, rõ
 gian nói câu tự tin ràng
 SL % SL % SL % SL % SL %
 39 Tháng 6 15,38 8 20,51 8 20,51 7 17,95 10 25,64
 9
 2.1.Thuận lợi
 2.1.1. Đối với giáo viên
 Tôi nhận được một tập thể học sinh khá ngoan các con biết vâng lời cô, biết
quan tâm giúp đỡ bạn trong các hoạt động giáo dục, các em luôn gần gũi với cô
giáo. Bên cạnh đó tôi có được sự ủng hộ của phụ huynh trong việc cùng nhà trường
giáo dục các em. Ngoài ra Ban giám hiệu nhà trường, Phòng giáo dục và Đào tạo,
Ủy ban nhân nhân thị trấn Tân An luôn theo sát, quan tâm, hỗ trợ mọi điều kiện tốt
nhất về cơ sở vật chất cho tôi trong công tác giảng dạy cũng như giáo dục. 5
 2.1.2. Đối với học sinh
 Đa số các em ngoan ngoãn, lễ phép, biết vâng lời thầy cô, ông bà, người lớn.
Các em luôn nhận được sự quan tâm hướng dẫn, dìu dắt của nhà trường, của đoàn
đội, đoàn thanh niên của thị trấn trong mọi hoạt động. Hầu hết các bậc phụ huynh
học sinh đều rất quan tâm đến việc học của con em mình. Các em có đầy đủ đồ
dùng học tập khi đến trường.
 2.2. Khó khăn
 2.2.1. Đối với giáo viên
 Là một giáo viên có nhiều năm tuổi nghề, nhưng kinh nghiệm làm công tác
chủ nhiệm các em học sinh lớp 1 còn quá ít. Chính vì thế mà năng lực chuyên môn
cũng như năng lực quản lý, ổn định tổ chức của bản thân tôi còn gặp nhiều khó
khăn, bỡ ngỡ.
 2.2.2. Đối với học sinh
 Là trường học nằm trên địa bàn thị trấn tương đối rộng, còn một số phụ huynh
đi làm ăn xa chưa có thời gian, điều kiện quan tâm đến con em mình, còn có quan
điểm phó thác vào nhà trường. Hầu hết gia đình học sinh trong lớp đều làm nông
nghiệp, nhiều phụ huynh còn suy nghĩ đơn giản rằng con mình bây giờ còn nhỏ,
lớn hơn chút nữa các con sẽ tự có ý thức về lời nói và hành động của mình mà
chưa thường xuyên bảo ban và chỉnh sửa mỗi khi con nói chưa đủ câu. Một số em
có hoàn cảnh khó khăn, gia đình thuộc hộ nghèo, mồ côi bố, bố mẹ ly hôn ở với
ông bà nên sự quan tâm chăm sóc của các em còn thiéu vắng bàn tay của bố, mẹ.
 Nhiều học sinh đến lớp còn nhút nhát, ngại giao tiếp. Sau khi nhận lớp tôi
tìm hiểu và nhận thấy tình trạng của lớp như sau:
 Với tất cả các thực trạng như trên cùng với việc nghiên cứu chương trình lớp
1 và đúc kết kinh nghiệm từ năm học trước tôi đã tìm ra các giải pháp và vận dụng
thành công trong năm học 2019-2020 cụ thể như sau:
 3. Đề xuất các giải pháp
 3.1. Hình thành và phát triển kĩ năng giao tiếp bằng ngôn ngữ qua các
môn học.
 Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp trong quá trình dạy học, nghiên cứu các
môn học. Học sinh sử dụng ngôn ngữ để nói, viết, mô tả hoặc giải thích các ý
tưởng, các vấn đề trong các bài học. Giao tiếp giúp học sinh rèn luyện kĩ năng diễn
đạt, biết lắng nghe và hiểu những điều người khác trình bày. Thông qua giao tiếp
học sinh có thể tự đánh giá mình và đánh giá người khác, rút ra những điểm mạnh,
điểm yếu của bản thân cũng như của bạn. Vì vậy phát triển kĩ năng giao tiếp thông 6
qua ngôn ngữ trong các môn học cho các em học sinh lớp 1 là rất cần thiết. Chính
vì vậy mà bản thân tôi đã thực hiện việc làm này cụ thể như sau:
 3.1.1. Phát triển kĩ năng nghe - nói
 Biết lắng nghe, tiếp nhận thông tin và sử lí thông tin để hiểu vấn đề được
nghe; biết thể hiện qua điểm, ý tưởng của mình bằng ngôn ngữ. Sử dụng chính xác
ngôn ngữ khi điễn đạt ý tưởng hoặc trình bày một vấn đề nào đó. Mạnh dạn thể
hiện suy nghĩ, ý tưởng của mình trước nhóm hoạc tập hoặc trước toàn lớp. Qua đó
giúp các em có cơ hội được chia sẻ, khám phá các ý tưởng của bạn, khắc phục hạn
chế khả năng trình bày, diễn đạt của chính bản thân mình. Để làm tốt vấn đề này
tôi đã tổ chức cho các em học sinh trong lớp mình thực hiện tốt các bước sau:
 Bước 1: Trong tất cả các giờ học, tôi tập cho các em học sinh biết lắng nghe
và hiểu các vấn đề nghe được. Tôi luôn tạo ra môi trường học tập để các em có
điều kiện lắng nghe và hiểu điều người khác muốn nói. Ban đầu tôi áp dụng tập
cho các em nghe những vấn đề đơn giản, ngắn gọn, để giúp các em dễ dàng nắm
được nội dung. Sau đó tôi nâng dần mức độ phức tạp của nội dung để phát triển tư
duy cho các em.
 Bước 2: Tôi rèn cho các em trình bày lại vấn đề nghe được. Tôi thường tạo
cơ hội cho các em trình bày lại vấn đề bằng khả năng lập luận, ý diễn đạt của mình.
Tôi có thể đưa ra các câu hỏi yêu cầu học sinh trình bày. Ví dụ trong môn Tiếng
Viêt khi học sinh tham gia trả lời câu hỏi để tìm hiểu nội dung bài tập đọc. Bạn trả
lời xong tôi yêu cầu: Bạn trả lời đúng chưa? Em nhắc lại câu trả lời của bạn? Trong
môn Toán: Bạn đã thực hiện phép tính trên như thế nào? Qua đó giúp các em nắm
vững vấn đề hơn, đồng thời bản thân tôi cũng đánh giá được mức độ nghe, hiểu
của các em học sinh.
 Bước 3: Tôi hình thành cho học sinh kĩ năng nhận xét về ý tưởng của bạn và
trình bày cách giải quyết vấn đề của chính bản thân các em qua các tiết học. Tôi
luôn tạo cơ hội, khuyến khích các em nêu ý kiến của mình về cách trả lời, cách đọc,
cách viết, cách làm bài của bạn, cách giải quyết vấn đề của bản thân. Tôi có thể
đặt câu hỏi: Em đồng ý với ý kiến của bạn không? Tại sao? Em có câu trả lời khác
không? Các câu hỏi đưa ra của tôi nhằm giúp các em phát triển khả năng lập luận.
Từ đó giúp các em hiểu, nắm kiến thức bài nhanh, sâu, có sự liên kết nội dung
trong các bài học tốt hơn.
 Bước 4: Tôi giúp các em biết cách nhận xét, đánh giá ý tưởng của bạn, của
mình thông qua các bài học. Sau khi tôi nêu vấn đề. Tôi cho các em tìm phương án
để giải quyết vấn đề tôi đưa ra. Sau đó tôi cho các em nêu cách giải quyết của bản
thân. Tôi tổng hợp các ý kiến tôi cho các em tìm cách giải quyết, hay câu trả lời tối
ưu nhất. Sau đó tôi là người chốt và kết luận vấn đề. Tôi luôn động viên khích lệ
các em trong học tập. 7
 Trong quá trình phát triển kĩ năng nghe - nói cho học sinh tôi luôn duy trì
môi trường học tập đảm bảo tất cả học sinh đều có thể tham gia bình đẳng trong
suốt quá trình học tập.
 Ví dụ: Phát triển kĩ năng nghe - nói khi dạy bài: Phép cộng dạng 14 + 3
(Sách Toán 1 trang 108)
 Hoạt động 1: Giới thiệu cách làm tính cộng dạng 14 + 3
 Bước 1: Tập cho học sinh biết lắng nghe và hiểu vấn đề được nghe.
 Tôi vừa nói, vừa yêu cầu học sinh thực hiện trên que tính. Các em lấy 14 que
tính (gồm 1 bó chục và 4 que tính rời) rồi lấy thêm 3 que tính nữa. Có tất cả bao
nhiêu que tính? Học sinh lắng nghe và thực hiện thao tác trên que tính. Học sinh
trả lời có tất cả 17 que tính. Tôi quan sát thấy các em thao tác lấy số que tính đúng
và biết được có 17 que tính thì đồng nghĩa là các em đã hiểu được vấn đề vừa nghe
được từ yêu cầu của tôi.
 Bước 2: Trình bày vấn đề tôi yêu cầu 1, 2 học sinh mô tả lại thao tác các em
vừa thực hiện lại bằng ngôn ngữ nói trước lớp để các bạn khác có thể hiểu được.
Chẳng hạn các em có thể mô tả như sau lúc đầu có 14 que tính em lấy thêm 4 que
tính rời nữa. Vậy em có tất cả 17 que tính.
 Bước 3: Nêu nhận xét về ý tưởng của bạn và trình bày cách giải quyết vấn đề
của bản thân.
 Tôi yêu cầu các bạn nhận xét vấn đề chia sẻ của bạn và mô tả lại quá trình đó
trên qua tính. Sau khi học sinh đã mô tả chính xác các hoạt động trên que tính. Tôi
hướng dẫn học sinh mô tả một cách ngắn gọn nhất đó là “14 thêm 3 bằng 17” hoặc
“14 cộng 3 bằng 17”
 Sau đó tôi chuyển ý để hướng dẫn học sinh hiểu được không cần sử dụng
que tính vẫn thực hiện được phép tính trên. Tôi cho các em thực hiện trên bảng con,
rồi cho các em chia sẻ cách thực hiện, học sinh nghe nhận xét và thống nhất cách
thực hiện. Học sinh nhắc lại cách đặt tính, tính của phép cộng 14 + 3.
 Bước 4: Nhận xét, đánh giá ý tưởng. Tôi nhận xét đánh giá các cách trình
bày sau mỗiquy trình diễn ra của học sinh.
 Ví dụ: Phát triển kĩ năng nghe - nói khi dạy môn Tự nhiên xã hội bài: “Cây
rau” sách Tự nhiên xã và hội lớp 1 trang 46 và 47.
 Hoạt động 1: Quan sát cây rau
 Tôi tổ chức cho các em học sinh hoạt động nhóm đôi: Quan sát cây rau mà
các em đã chuẩn bị. Trao đổi trong nhóm để trả lời các yêu cầu sau: Chỉ và nói tên
các bộ phận của cây rau đó? Bộ phận nào ăn được?
 Bước 1: Giúp học sinh nghe và hiểu vấn đề 8
 Tôi yêu cầu các nhóm trình bày kết quả về cây rau của nhóm mình ví dụ một
nhóm trình bày nhóm tôi trình bày về cây rau cải. Cây rau cải gồm có rễ, thân, lá.
Cây rau cải ăn được cả phần thân và lá.
 Bước 2: Trình bày lại vấn đề. Tôi gọi một học sinh nhóm khác trình bày lại
vấn đề của nhóm vừa chia sẻ kết quả. Nếu em đó không trình bày được tôi dùng
câu hỏi gợi mở và cho em quan sát trực tiếp lại cây rau cải của nhóm bạn để em
nêu lại được từ đó giúp em khắc sâu được vấn đề mà em đã nghe được tự nhóm
bạn để hiểu được các bộ phận của cây rau.
 Bước 3: Nhận xét kết quả chia sẻ của nhóm vừa trình bày. Nhóm em có chia
sẻ gì khác không? Nhóm bạn nêu và trình bày đúng các bộ phận, phần ăn được của
cây rau cải. Nhóm em chia sẻ về cây xu hào, 
 Bước 4: Nhận xét kết quả quan sát. Tôi giúp học sinh nhận xét được tất cả
quá trình quan sát của các nhóm và rút ra được có rất nhiều loại rau khác nhau. Các
loại rau đều có rễ, thân, lá. Có loại rau ăn được thân, lá; có loại ăn được lá; có loại
ăn được rễ; có loại ăn được thân.
 Phát triển ngôn ngữ nghe - nói qua hoạt động nhóm là một việc làm mang lại
hiệu quả rất cao giúp các em hình thành năng lực giao tiếp tốt. Thảo luận nhóm là
một hình thức dạy học có sự tham gia tích cực của học sinh. Bạn và tôi là giao tiếp
thân thiện trong nhóm. Tổ chức nhóm là nhằm tạo cơ hội cho mọi đối tượng được
nói, được trình bày miệng trước tổ, được mạnh dạn trình bày và biết cách trình bày
một vấn đề nào đó trước tập thể. Từ đó, giúp các em rèn kỹ năng giao tiếp, biểu hiện
thái độ cử chỉ khi trình bày để tăng thêm sức biểu cảm, tăng sức thuyết phục của vấn
đề mà mình trình bày, cũng nhờ đó các em tự tin hơn trong giao tiếp, mạnh dạn hơn
khi nói trước đông người. Tôi xác định cần tạo ra môi trường học tập thân thiện cho
các em, giúp các em hợp tác tốt hơn trong hoạt động nhóm, phát huy tinh thần “Học
thầy không tầy học bạn” tôn trọng lắng nghe ý kiến của bạn, suy nghĩ và lựa chọn
đểđưa ra ý kiến riêng của mình. Tránh làm mất đi tính tự tin dẫn đến tiêu cực.
 Trong giờ học của môn Tự nhiên xã hội bài 11 “Gia đình” ở hoạt động 2. Tôi
yêu cầu học sinh làm việc cá nhân đó là em vẽ nhanh bức tranh về gia đình của mình
bằng bút chì minh họa không cần tô màu. Khi các em vẽ xong, tôi cho học sinh chia
sẻ nhóm đôi. Giới thiệu cho nhau nghe về gia đình của em. Trong hoạt động này học
sinh sẽ được chỉ vào tranh vẽ của mình và giới thiệu cho bạn nghe về gia đình của
mình. Ví dụ: Gia đình tớ có bốn người bố, mẹ, chị và tớ. Bố mẹ tớ đều là công nhân
may. Chị tớ học lớp 6,...Khi học sinh tham gia vào hoạt động tôi sẽ quan sát các em
để nắm được thực trạng diễn ra sự giao tiếp của các em trong từng nhóm bàn. Tôi hỗ
trợ các nhóm có em còn rụt rè, giúp học sinh tự tin hơn. Sau đó tôi có thể thay đổi
chỗ ngồi sắp xếp những em mạnh dạn, tự tin ngồi gần những em nhút nhát, rụt rè để
các em hỗ trợ lẫn nhau. Thông qua hoạt động này giúp các em biết cách quan sát bạn 9
khi bạn nói, ánh mắt, lời nói, cử chỉ ra sao để mình rút ra bài học cho bản thân, có
được kinh nghiệm giao tiếp làm sao cho cuốn hút trước mọi người. Qua đây các em
cũng học tập được điểm mạnh, điểm yếu của bạn trong khi giao tiếp.
 Học sinh biết chia sẻ và lắng nghe
 Trong tiết Đạo đức, qua việc tổ chức học theo nhóm, đóng vai rèn cho học sinh
kĩ năng giao tiếp trước các bạn, kĩ năng hợp tác cùng chung sức làm việc, giúp đỡ, hỗ
trợ lẫn nhau trong một công việc, tự tin và tự giác cùng trao đổi, bàn bạc để hoàn
thành nhiệm vụ chung của nhóm, các em dám nói ra suy nghĩ hoặc bảo vệ ý kiến của
nhóm mình trước tập thể, trước các nhóm khác một cách đúng đắn, theo hướng tích
cực. Khi thực hiện xong nhiệm vụ; tổ chức cho các nhóm trình bày trước lớp để cả lớp
cùng nhận xét về cách trình bày của nhóm bạn. Tôi thận trọng quan sát tất cả hoạt
động giao tiếp của học sinh, sau đó nhẹ nhàng nhắc nhở. Mỗi khi báo cáo kết quả, tôi
chú ý rèn học sinh ý thức tôn trọng và lắng nghe ý kiến của các bạn. Với cách giao
tiếp như vậy, học sinh sẽ cảm thấy tiết học nhẹ nhàng, thân thiện, cởi mở, tạo nên tiết
học sinh động mang lại hiệu quả cao hơn. Từ đó tạo ra một lớp học đoàn kết và thân
thiện, các em giao tiếp với nhau thoải mái và vui vẻ với nhau hơn.
 3.1.2. Phát triển kĩ năng đọc - viết
 Chương trình các môn học của lớp 1, các em được rèn luyện rất nhiều kỹ
năng trong đó có kĩ năng đọc - viết. Tôi còn nhớ những buổi học đầu tiên diễn ra.
Làm sao tôi có thể quên được. Trong giờ học tôi gọi các em đứng dậy chia sẻ, có
em đứng lên đọc em chỉ im lặng, không đọc được bài, đôi mắt ngây thơ, to tròn
nhìn tôi không chớp, một lúc sau đôi mắt đỏ hoe, nước mắt trào ra. Có em đứng
dậy hai tay đan vào nhau, miệng mấp máy đọc tôi không thể nghe được một điều gì 10
từ em cả. Làm thế nào đây? Một câu hỏi đặt ra với tôi mà chưa tìm được câu trả
lời.. Trong khi đó áp lực về nội dung chương trình các môn học thì nhiều, có
những hôm dạy hết giờ mà chưa được lượng kiến thức là bao. Chính vì thế mà các
tiết học rơi vào tình trạng hối hả, nhưng trầm lặng, nặng nề khô khan và thường
diễn ra theo hướng một chiều. Trở về nhà đem theo những suy nghĩ, dư âm của tiết
học và cuối cùng tôi cũng đã tìm ra cho mình một hướng đi mới để tiết học đạt
hiệu quả rèn được năng lực nói và giao tiết cho các em thì chính tôi phải tao ra
được không khí lớp học thật sự vui vẻ, nhẹ nhàng, tạo hứng thú học tập cho các em.
Tôi đã vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học.
 Để cải thiện giọng nói nhỏ cho một số học sinh trong lớp tôi đã thường
xuyên cho các em thi đọc cá nhân, đồng thanh theo tổ, theo nhóm đôi. Tổ nào
nhóm nào đọc to rõ ràng sẽ được cô và cả lớp khen ngợị. Vì tôi hiêu việc rèn cho
học sinh đọc tốt, đọc to, rõ ràng, trả lời câu hỏi trong tiết học cũng là một việc làm
tốt để rèn năng lực giao tiếp cho các em.
 Chính vì vậy trong các giờ học Tiếng việt có phần đọc cá nhân, đọc theo
nhóm đôi, đọc theo tổ. Những bạn đọc tốt, mỗi khi đọc xong tôi thường khen ngợi
để khích lệ tinh thần. (Ví dụ: Cô khen con đã tự tin đọc bài rất tốt, con hãy tiếp tục
phát huy nhé! Con đọc giỏi lắm cô cảm ơn con!). Để các bạn đọc chưa tốt lấy đó
làm động lực để tự nhủ bản thân mình cũng cần phải cố gắng. Bởi tâm lý học sinh
lớp 1 là thích được khen,được động viên. Những lời khen, động viên sẽ tạo nên sức
mạnh to lớn để giúp các học sinh tiếp tục tự tin và cố gắng để đạt được kết quả cao.
 Học sinh tự tin đọc bài 11
 Ngoài việc tuyên dương những em làm tốt tôi không bỏ quên việc khích lệ
động viên các em làm chưa tốt khi các em có một chút cố gắng hơn. (Hôm nay con
đã tự tin, đọc to hơn rồi đó, con hãy tiếp tục phát huy và cố gắng hơn chút nữa
nhé!). Ngoài việc đọc bài tôi còn thường xuyên gọi các em còn hạn chế về khả
năng diễn đạt ý, câu chia sẻ ý kiến cá nhân trả lời các câu hỏi. Tôi khuyến khích
các em chia sẻ ý kiến trước tập thể. Khi các em chia sẻ tôi luôn lắng nghe, bày tỏ
thái độ tôn trọng dành cho các em những cử chỉ, lời động viên, ánh mắt, nụ cười
của tôi giúp các em tự tin hơn để nêu ý kiến cá nhân của mình mà không lo lắng sợ
bị cô phê bình. Có thể câu trả lời của các em chưa chính xác nhưng tôi không phê
bình hay mắng các em mà tôi nhẹ nhàng nhận xét động viên em lần sau cố gắng
hơn nữa. Qua đó giúp các em hình thành thói quen tự tin trong quá trình giao tiếp.
 Đọc đã khó khăn để viết lại được những vấn đề các em đọc được bản thân
tôi cũng gặp không ít khó khăn. Để làm tốt vấn đề này tôi thường xuyên cho học
sinh luyện tập qua nhiều hình thức như điền số, điền dấu, điền âm, vần, tiếng từ
vào chỗ chấm. Từ đơn giản tôi nâng mức cao hơn là viết câu, viết đoạn, rồi viết bài.
Trong quá trình thực hiện tôi lưu ý rèn cho các em kĩ năng trình bày bài sao cho
đẹp, khoa học, đảm bảo tốc độ viết. các em làm tốt việc đọc viết thì việc giao tiếp
bằng ngôn ngữ nói, viết sẽ rất thuận lợi.
 Học sinh chăm chỉ viết bài
 3.2. Xây dựng mối quan hệ giao tiếp tốt giữa cô và trò.
 Học sinh Tiểu học là lứa tuổi hồn nhiên trong sáng, hiếu động nhưng cũng
rất nhạy cảm. Giáo viên phải chịu khó quan tâm đến từng cá nhân học sinh. Vì vậy
là người giáo viên ở bậc tiểu học, đặc biệt là cô giáo chủ nhiệm lớp1. Tôi đã hiểu
rõ được trách nhiệm của mình.
 Trong giáo dục các em tôi luôn yêu thương các em như con của mình, khéo
léo và thỏa mãn nhu cầu cơ bản của các em nhưng không cho phép mình vượt quá 12
giới hạn. Để các em được học tập và vui chơi một cách vui vẻ và đạt được kết quả
tốt nhất. Khi lên lớp tôi luôn tạo bầu không khí ấm cúng như một gia đình, tạo điều
kiện cho các em phát triển tự nhiên một cách toàn diện. Tôi luôn luôn yêu thương
các em giống nhau. Càng những em có hoàn cảnh gia đình khó khăn, như nhà
nghèo hay mồ côi cha hoặc mẹ, những em bố mẹ đi làm ăn xa ở cùng ông bà tôi
càng muốn che chở và bảo vệ các em.
 Trong lớp tôi đang phụ trách có 1 em học sinh mồ côi cha từ khi còn rất nhỏ
(em Hà Đình Lâm Tùng), em là một cậu học trò ngoan ngoãn, được các bạn yêu
quý. Đối với em tôi luôn dành cho một tình cảm nhất định, bởi tôi nghĩ em đã mất
đi một người thân, em cần nhận được nhiều sự yêu thương nhiều hơn từ những
người khác. Tôi thường xuyên trao đổi với mẹ về tình hình của em ở lớp. Tôi
muốn mẹ em tự hào về em, muốn em được sống hòa đồng, vui vẻ. Để em có động
lực cố gắng hơn nữa trong học tập.
 Hay như em học sinh (em Hà Đình Dũng) là một học sinh thuộc gia đình hộ
nghèo. Tai nạn giao thông đã làm cho cha em trở thành người tàn phế, ngồi xe lăn
không tự phục vụ được do vậy kinh tế gia đình em rất khó khăn, nên em cũng phải
chịu nhiều thiệt thòi. Trong học tập em nhận thức rất chậm, lại ít nói, thời gian đầu
khi đến lớp cô giáo hỏi em thường không trả lời. Tôi thường xuyên quan tâm, gần
gũi em, cho em những viên phấn, những cây bút chì khi mẹ không chuẩn bị cho em
trước khi đến lớp. Kèm em đọc vào các giờ ra chơi, vào các giờ luyện đọc, hướng
dẫn tỉ mỉ, những chữ em hay quên tôi thường áp vào tên một số con vật, đồ vật
hàng ngày hay được nhắc đến để em dễ nhớ. Bây giờ em đã đọc được nhiều chữ,
biết viết theo sự hướng dẫn của cô, hăng hái giơ tay phát biểu mỗi khi có câu hỏi
phù hợp với năng lực nhận thức của em, đã biết thưa cô mỗi khi bị các bạn bắt nạt.
Em mạnh dạn chia sẻ khó khăn khi em không tự mình giải quyết được. Em đã sống
hòa đồng cùng các bạn, em nói cười vui vẻ, cởi mở hơn nhất nhiều so với ngày đầu
em đến trường.
 Trong tất cả các hoạt động giáo dục, tôi luôn ứng xử với các em học sinh
bằng những hành vi cử chỉ dịu hiền, nhẹ nhàng, cởi mở, vui tươi tạo cho các em
một cảm giáo an toàn, bình yên, dễ chịu khi đến trường. Nhờ có cảm giác an toàn
các em mới bộc lộ hết sự ngây thơ, hồn nhiên trong trắng của tuổi học trò. Từ đó
các em sẽ mở sộng lòng mình, coi tôi như một người bạn lớn tuổi của mình để chia
sẻ những điều các em muốn và cần chia sẻ với tôi. Tôi luôn tôn trọng, lắng nghe
những chia sẻ của các em cho dù sự chia sẻ đó có như thế nào.
 Ví dụ trong lớp có em Trần Thị Ngọc Hân là một học sinh nhút nhát em
quên bất cứ đồ dùng gì khi sử dụng đến không có là em lại khóc. Khi em đã khóc
thì tôi nhẹ nhàng hay động viên thế nào thì cũng phải mất 5 hay 7 phút em mới có
thể nghín khóc được. Trong lớp em ít khi chia sẻ ý kiến, nói và đọc nhỏ cô trò
trong lớp phải thực sự chú ý lắng nghe mới có thể nghe được. Trước thực tế của 13
em như vậy tôi luôn nhẹ nhàng gần gũi, chia sẻ với em. Tôi nói với em là ai cũng
có lúc quên. Khi quên đồ dùng gì thì con mạnh dạn hỏi bạn bên cạnh có thì cho
con mượn còn không thì con có ý kiến với cô, cô sẽ giúp con. Cho đến bây giờ em
đã bỏ được tính hay khóc, sự nhút nhát em đã biết nêu yêu cầu đề nghị khi cần
thiết. Em đã nói, đọc to hơn so với đầu năm rất nhiều.
 Trước mỗi tình huống xảy ra tôi luôn giữ bình tĩnh, không vội vàng, nóng
nảy. Bởi tôi nghĩ nếu thiếu sự kiềm chế sẽ có thái độ, hành vi không hợp lí với các
em. Trước mỗi tình huống xảy ra tôi tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến tình trạng bất
thường của các em để có hướng giải quyết hợp lí nhất.
 Ví dụ: Trong lớp tôi có em Nguyễn Anh Vũ em là một học sinh nhận thức
nhanh nhưng hiếu động em hay có trò nghịch dại. Em có thể dùng bút mực thẳng
tay vẩy đầy mực vào vở của bạn làm bạn khóc khi đang viết bài. Em dùng chân
đẩy ghế, dùng bút chì chọc vào lưng của bạn ngồi đằng trước trong giờ học. Các
bạn đứng lên có ý kiến làm ảnh hưởng đến tiết học. Trước những tình huống mà
em gây ra thực sự làm cho tôi rất bực mình nhưng tôi đã bình tĩnh nhắc nhở em là
không được làm như vậy. Đến giờ ra chơi hay lúc tan học tôi hẹn em ở lại gặp cô.
Tôi hỏi em lí do, vì sao con làm như vậy? Tôi nhẹ nhàng phân tích cho em hiểu
những việc làm của em như vậy là không đúng. Đến nay em đã thay đổi em thường
xuyên biết quan tâm và giúp bạn. Em còn biết giúp đỡ bạn Phương Linh một học
sinh đọc, viết chậm để bạn hoàn thành bài. Em thường xuyên giao tiếp cùng cô. Sự
tiến bộ của em tôi và gia đinh em cảm thấy ấm lòng.
 Em Nguyễn Anh Vũ hướng dẫn bạn Phương Linh làm toán
 Tôi đối xử công bằng với tất cả các em học sinh, không phân biệt so sánh
học sinh này với học sinh kia. Tôi luôn dành tình yêu và sự quan tâm với các em là
như nhau, tránh việc quan tâm đến một em nào đó. Bởi mỗi học sinh có một đặc 14
điểm riêng về thể chất, nhu cầu, sở thích, hứng thú, khả năng. Tôi thường xuyên
tìm hiểu gần gũi để nắm bắt được các đặc điểm của từng em để có cách giao tiếp
ứng xử đúng, phù hợp với từng học sinh.
 Trong các hoạt động giáo dục tôi luôn quan sát tìm những điểm tốt, điểm tích
cực của các em học sinh để nêu gương, khích lệ để các em có được sự tự tin, phấn
khởi khi tham gia các hoạt động giáo dục. Tôi luôn tôn trọng, lắng nghe ý kiến của
các em và sẵn sàng giải đáp mọi thắc mắc của các em. Tôi luôn tạo cơ hội cho học
sinh được chia sẻ, được bày tỏ quan điểm của mình trong các hoạt động giáo dục.
 Trong giờ ra chơi, giờ hoạt động tập thể tôi luôn chủ động kết hợp với thầy
Tổng phụ trách với đội sao đỏ của trường để kịp thời uốn nắn rèn giũa các em từng
lời nói, từng hành vi cụ thể giúp các em hoàn thiện hơn.
 Bằng những việc làm nhỏ bé, với tấm lòng của người giáo viên, người mẹ
thứ hai của các em tôi đã được các em rất quý trọng, và luôn là tấm gương để các
em học tập, noi theo. Từ đó giúp các em rất ngoan, học tập ngày càng tiến bộ, nói
năng rõ ràng, biết chào hỏi lễ phép, biết thưa gửi trước khi nói, biết hỏi thăm khi cô
ốm không đến lớp được, biết nói những lời yêu thương với ông bà, cha mẹ...
 3.3. Hình thành năng lực giao tiếp thông qua các hoạt động tập thể, hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
 Trong việc giảng dạy và giáo dục cho trẻ thì hoạt động tập thể là một hoạt
động không thể thiếu trong trường học. Đây cũng là một trong số những cơ hội tốt
để tôi có thể lồng ghép các phương pháp giáo dục kỹ năng giao tiếp cho các em.
 Đối với học sinh lớp 1 khi đến trường các em vừa được học tập và vui chơi,
Hoạt động tập thể là một hoạt động cần thiết. Vì thế bản thân tôi luôn chú ý rèn kĩ
năng giao tiếp cho học sinh không chỉ trong học tập, mà còn phải chú ý rèn kĩ năng
giao tiếp cho học sinh trong cả các hoạt động tập thể của lớp, trường bao gồm: Giờ
truy bài đầu giờ; Sinh hoạt lớp. Hoạt động ngoài giờ lên lớp, các hoạt động trải
nghiệm sáng tạo. Trong các hoạt động này tôi thường xuyên tạo cơ hội cho các em
trao đổi thảo luận thống nhất phương án, kế hoạch hoạt động. Đặc biệt là tôi làm
tốt việc hướng dẫn cho các bạn trong ban cán bộ của lớp, để các em nêu cao tinh
thần trách nhiệm trong công việc. Các em biết rèn luyện mình để có những việc
làm, lời nói thuyết phục được các bạn trong lớp cùng chung sức, đồng lòng hoàn
thành tốt tất cả các nhiệm vụ đề ra. 15
 Học sinh tham gia giao lưu văn nghệ chào mừng ngày 20/11
 3.3.1. Hình thành năng lực giao tiếp thông qua truy bài đầu giờ.
 Giờ truy bài là thời gian tự học của học sinh tại lớp. Các em lấy sách vở để ôn
lại bài học cũ, chuẩn bị cho bài học mới, có sự giám sát của đội cờ đỏ của trường.
Việc làm này đối với các em lớp 1 còn gặp nhiều khó khăn vì ý thức tự giác của
các em còn hạn chế. Chính vì thế mà tôi luôn sát cánh cùng các em trong giờ ngay
truy bài ngay từ những buổi đầu của năm học mới.
 Giờ truy bài không được tổ chức tốt thì hiệu quả sẽ không cao, nó mang tính
hình thức sẽ biến thành thời gian để các em cười đùa, nói chuyện.Tôi thiết nghĩ, để
giờ truy bài của học sinh đạt hiệu quả cao, bản thân tôi luôn xác định được vai trò
quan trọng của hoạt động này trong việc tạo điều kiện cho học sinh chuẩn bị tốt bài
học, có tâm thế tốt bước vào buổi học. Học sinh cần được hiểu rõ mục đích, quy
định về việc thực hiện đúng nền nếp giờ truy bài đầu buổi học.
 Giờ truy bài có sự giám sát của cán bộ sao đỏ nhưng cần có sự định hướng,
hướng dẫn và quản lý của chính tôi, sự tự quản của cán bộ lớp. Vì vậy, mỗi buổi
học tôi thường xuyên lên lớp đầu giờ trước giờ truy bài mười lăm phút. Tôi hướng
dẫn các em hoàn tất công việc vệ sinh trường lớp cho tốt. Khi trống vào lớp tôi có
thời gian bắt tay ngay vào để hướng dẫn và tổ chức cho học sinh tiến hành giờ truy
bài đạt hiệu quả.
 Muốn tạo được hứng thú cho giờ truy bài, tôi hướng dẫn các bạn cán bộ lớp,
đặc biệt là bạn trưởng ban học tập và các tổ trưởng tổ chức cho cả lớp cùng ôn bài.
Các em biết giúp đỡ các bạn học yếu ôn lại bài cũ như thế nào để có hiệu quả nhất. 16
Việc giúp các bạn cũng chính là giúp các em đó củng cố lại kiến thức bài một lần
nữa. Ngoài ra các bạn còn hướng dẫn và trao đổi về bài học mới bằng các hình
thức hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm. Làm tốt việc này sẽ giúp cho các em
hình thành được năng lực giao tiếp giữa bạn với bạn, giữa các em với các anh chị
trong đội cờ đỏ của nhà trường, giúp các em mạnh dạn nêu ý kiến cá nhân khi còn
khó khăn trong việc ôn lại bài cũ và chuẩn bị các điều kiện cho tiết học mới trong
buổi học hôm ấy.
 Nhờ vận dụng tốt việc làm mà nền nếp của lớp tôi chủ nhiệm luôn được đánh
giá cao. Qua việc làm này tôi cũng giúp các em hình thành được ý thức tự giác,
tinh thần trách nhiệm của một cán bộ với lớp. Giúp các em đó trở thành tấm gương
sáng cho các bạn trong lớp cùng noi theo. Khi các em đã xây dựng được niềm tin
đối với các bạn trong lớp thì tình bạn của các em sẽ rất tốt. Các bạn sẽ cùng nhau
chia sẻ khó khăn, cùng nhau vui nieèm vui chung của lớp. Các em sẽ có được sự
giao tiếp với nhau cởi mở, thân thiện hơn, không còn khoảng cách phân biệt bạn
học tốt, bạn học không tốt.
 Học sinh cùng nhau ôn tập trong giờ truy bài.
 3.3.2. Rèn năng lực kĩ năng giao tiếp thông qua tiết sinh hoạt lớp.
 Năm học 2019 - 2020 là năm học thực hiện đổi mới giờ chào cờ, sinh hoạt
lớp gắn với các hoạt động trải nghiệm nhằm giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, giá
trị sống, rèn các hành vi giao tiếp, ứng xử, ý thức giữ gìn môi trường xanh - sạch -
đẹp, cho học sinh. Thực hiện tốt giáo dục thực hành tâm lí học đường cho học
sinh tiểu học, làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe và làm quen với nghề truyền
thống của địa phương. Tiết Sinh hoạt lớp là tiết học ở đó học sinh tiến hành hoạt
động giáo dục, tự giáo dục và xây dựng tập thể lớp dưới sự cố vấn, hướng dẫn và 17
chỉ đạo của giáo viên chủ nhiệm. Thông qua đó nhằm khơi dậy ở học sinh tính tích
cực, chủ động, sáng tạo, tinh thần hợp tác, trách nhiệm đối với bản thân, đối với
tập thể và cộng đồng; hình thành, củng cố và phát triển ở học sinh kỹ năng hoạt
động độc lập, tự chủ, kỹ năng giao tiếp, ứng xử trong các mối quan hệ tập thể lớp
và ngoài xã hội; xây dựng lớp thành một tập thể tự quản, có nền nếp, đoàn kết, gắn
bó sống có trách nhiệm cùng nhau, phát huy được vai trò nòng cốt, tính tiên phong
của tổ chức Sao, Đội trong các hoạt động tập thể. Thời gian thực hiện mỗi tuần 1
tiết, với thời lượng 35 phút. Đối tượng tham gia là tất cả học sinh mỗi lớp và giáo
viên chủ nhiệm. Quy mô tổ chức theo lớp hoặc nhóm các lớp. Từ các nội dung trên
là giáo viên tôi đã xác đinh được rõ nội dung, hình thức.
 Tiết Sinh hoạt lớp tôi thực hiện bám sát theo nội dung chủ đề, chủ điểm
trong kế hoạch giáo dục năm học của nhà trường, đồng thời tích hợp giải quyết các
yêu cầu do chính đời sống học tập và rèn luyện của học sinh đặt ra. Để cho tiết
Sinh hoạt lớp đảm bảo phong phú về nội dung, đa dạng về hình thức và phù hợp
với lứa tuổi học sinh lớp 1. Các nội dung bao gồm về giáo dục đạo đức, giáo dục
trí tuệ, giáo dục kĩ năng sống, giáo dục thẩm mĩ, giáo dục thể chất, giáo dục lao
động, giáo dục an toàn giao thông, giáo dục môi trường, thông qua nhiều hình
thức tổ chức như trò chơi dân gian, văn nghệ, kể chuyện, đố vui để học, thể dục thể
thao, trang trí lớp học, làm báo tường.
 Để rèn được kĩ năng giao tiếp, tôi thường xuyên cùng tham gia tất cả các
buổi sinh hoạt lớp với các em, tôi luôn lắng nghe đồng thời hướng học sinh giao
tiếp một cách lịch sự, không chỉ chích nhau trong tiết sinh hoạt mà chỉ khuyên các
bạn cố gắng khắc phục những khuyết điểm, phát huy những ưu điểm để thực hiện
một cách tốt hơn trong tuần tiếp theo. Đồng thời biết lắng nghe ý kiến của nhau,
giao tiếp cởi mở, thân thiện “ Gọi bạn, xưng tôi”.
 Ví dụ: Tiết sinh hoạt lớp tuần 22: Kể chuyện đạo đức Bác Hồ
 Mục tiêu
 - Kiến thức - kĩ năng: Học sinh kể được câu chuyện về đức hi sinh hết lòng
vì dân, vì nước, lối sống giản dị, tiết kiệm, lòng yêu nước, thương dân vô hạn của
Bác Hồ theo khả năng của bản thân từng học sinh.
 - Năng lực: Mạnh dạn, tự tin kể to, rõ ràng, thể hiện tốt ngôn ngữ cơ thể, cử
chỉ, điệu bộ trong khi kể chuyện.
 - Phẩm chất: Giáo dục các em niềm tự hào, lòng kính yêu Bác Hồ, thi đua
học tập và làm theo 5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên và nhi đồng. Khích lệ các em
thiếu nhi học tập và làm theo những lời dạy của Bác Hồ bằng những hành động,
việc làm cụ thể để các em phấn đấu rèn luyện, học tập mai sau trở thành những chủ
nhân có đức, có tài, góp sức xây dựng quê hương, đất nước. 18
 Chuẩn bị: Câu chuyện về Bác Hồ.
 Tiến hành tổ chức
 Hoạt động của GV Hoạt động của HS
 Hoạt động 1: Đánh giá nhận xét kết quả
 đạt được trong tuần 22.
 - Đại diện các bạn trong Hội đồng tự quản - 3 bạn trong HĐTQ lên nhận xét.
 của lớp đánh giá nhận xét chung các mặt. HS còn lại theo dõi chia sẻ ý kiến.
 - Mời ý kiến chia sẻ cho kế hoach tuần 23. - Học sinh quan sát và chia sẻ ý kiến
 cá nhân của mình.
 Hoạt động 2: Tổ chức cho học sinh tham
 gia kể chuyện.
 - GT về Bác Hồ cho HS hiểu được về thân - Lăng nghe hiểu được về Bác.
 thế và sự nghiệp của Bác.
 - Hướng các em kể theo các mục sau:
 + Giới thiệu tên, lớp, trường đang học, tên
 câu chuyện em sẽ kể.
 + Kể lại nội dung câu chuyện bằng ngôn - HS chú ý dựa vào gợi ý để thực
 ngữ của mình, có kết hợp ngôn ngữ cơ thể, hiện theo và nhận xét đánh giá bạn
 cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt,... mỗi khi bạn kể xong.
 + Nói được ý nghĩa câu chuyện.
 + Nêu được thông điệp mà mình muốn gửi
 tới tất cả mọi người.
 - Tổ chức cho học sinh kể câu chuyện về - Đại diện học sinh kể, học sinh còn
 Bác mà các em đã chuẩn bị trước ở nhà. lại theo dõi và phỏng vấn bạn bằng
 - Đánh giá nhận xét tuyên dương các em 1, 2 câu hỏi xoay quanh câu chuyện
 đã mạnh dạn tự tin và chuẩn bị tốt câu mà bạn kể về tấm gương của Bác.
 chuyện của mình.
 Hoạt động 3: Kết thúc. - Học sinh chia sẻ ý kiến cá nhân.
 - Mời học sinh chia sẻ về cảm nhận của
 mình qua tiết học. - Lắng nghe và thực hiện tốt trong
 - Gắn liên hệ giáo dục học sinh về lòng cuộc sống hàng ngày.
 biết ơn, và ý thức trách nhiệm của bản
 thân với gia đình, quê hương đất nước để
 xứng đáng là cháu ngoan của Bác Hồ.
 Thông qua tiết học này giúp các em rèn luyện kĩ năng xây dựng kế hoach,
giao tiếp trước tập thể lớp, mạnh dạn tự tin, nói năng, diễn đạt ngôn ngữ ngày càng
lưu loát hơn. Khi mỗi em kể xong giúp các em, rèn khả năng nhận xét, phỏng vấn
bạn để trao đổi về nội dung câu chuyện. Từ đó rút ra bài học qua câu chuyện. 19
 Em Nguyễn Hoàng Bảo Quyên tham gia kể chuyện
 Tiết sinh hoạt lớp là sở thích của hầu hết học sinh tiểu học. Đặc biệt là các
em lớp 1. Bởi qua tiết học, giúp các em “học mà chơi, chơi mà học”, kiến thức và
kĩ năng ở mỗi em sẽ được hình thành, rèn luyện một cách nhẹ nhàng, tự nhiên,
không gây căng thẳng, gò bó đối với các em. Ngoài ra, tổ chức sinh hoạt lớp còn
giúp các em phát triển và hoàn thiện nhân cách, bồi dưỡng năng khiếu và tài năng
sáng tạo. Việc tổ chức các hoạt động tập thể còn là sợi dây gắn bó, kết nối các em
lại với nhau. Để tạo dựng cho các em một tình bạn bền đẹp với những kỉ niệm sâu
sắc của tuổi học trò, tôi hướng dẫn các em tổ chức sinh nhật cho các bạn.
 Niềm vui của học sinh trong ngày sinh nhật 20
 Hình thức tổ chức do các em trong ban Hội đồng tự quản quyết định. Nhưng
chủ yếu chỉ là hát, đọc thơ, kể mẩu chuyện hay hài hước vui nhộn là những lời
chúc mừng và một món quà nhỏ ý nghĩa. Có em chưa bao giờ được cha mẹ tổ chức
sinh nhật, chưa bao giờ được nhận một món quà mang ý nghĩa sâu sắc. Vì vậy, mỗi
khi được cả lớp tổ chức sinh nhật, các em đã xúc động gửi tới cô và các bạn lời
cảm ơn từ đáy lòng của mình. Qua đây hình thành được sự gắn kết về tình bạn luôn
dành cho nhau những cử chỉ lời nói thân thiện. Tạo dựng tình bạn niềm tin ở nhau
và sẽ cùng nhau phát triển khả năng giao tiếp trong quá trình tổ chức, trong tất cả
các hoạt động giáo dục hàng ngày. Mỗi khi tôi cùng cả lớp tổ chức sinh nhất cho
các em. Hình ảnh ánh mắt ngây thơ, những nụ cười hồn nhiên mãi đọng lại trong
lòng cô và trò lớp tôi.
 3.2.3. Hình thành năng lực giao tiếp thông việc tổ chức các họat động
ngoài giờ lên lớp và trải nghiệm sáng tạo.
 Ở Tiểu học, giáo dục ngoài giờ lên lớp được quy định trong chương trình
chính khóa, không bắt buộc giáo viên chủ nhiệm phải lên tiết ngoài giờ lên lớp.
Nhưng nếu các hoạt động này chỉ diễn ra ở các tiết học chính khóa trên lớp thì sẽ
mất rất nhiều thời gian, nếu như giáo viên vận dụng và tổ chức không khéo léo thì
sẽ làm ảnh hưởng đến tiến trình giờ học. Do vậy, đối với những hoạt động chiếm
nhiều thời gian, cần nhiều sức lực, tôi tổ chức cho học sinh tham gia vào các buổi
giờ ra chơi hay cuối buổi tan trường.
 Trong năm học tôi luôn đồng hành cùng các em tham gia tốt tất cả các buổi
hoạt động trải nghiệm của trường, của khối lớp. Qua hoạt động giúp cho học sinh
của lớp tôi được giao tiếp học hỏi với các anh chị khối lớp trên, các bạn trong cùng
khối lớp 1 của mình.
 Cô trò trong ngày Tết Trung thu