Giáo án Khoa học 4 - Tuần 15

 Ngày dạy: KẾ HOẠCH BÀI DẠY TUẦN 15
 MÔN: KHOA HỌC - LỚP 4 TIẾT 1
 CHỦ ĐỀ 3: THỰC VẬT VÀ ĐỘNG VẬT
 BÀI 15: THỰC VẬT CẨN Gì ĐỀ SỐNG VÀ PHÁT TRIỀN?
 I I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT 
 1. Năng lực đặc thù
 – Nhận biết được các yếu tố cần cho sự sống và phát triển của thực vật (ánh sáng, 
 không khí, nước, chất khoáng và nhiệt độ) thông qua thí nghiệm hoặc quan sát tranh 
 ảnh, video clip.
 – Trình bày được thực vật có khả năng tự tổng hợp chất dinh dưỡng cần cho sự sống.
 – Vẽ được sơ đồ đơn giản (hoặc điền vào sơ đồ cho trước) về sự trao đổi khí, nước, 
 chất khoáng của thực vật với môi trường.
 2. Năng lực chung:
 - Năng lực tự chủ, tự học: Chủ động học tập, tìm hiểu nội dung bài học, biết lắng 
 nghe và trả lời nội dung trong bài học.
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Tham gia tích cực vào các trò chơi, hoạt 
 động khám phá kiến thức.
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thực hiện tốt nhiệm vụ trong hoạt động nhóm.
 3. Phẩm chất: 
 - Nhân ái, chăm chỉ, trách nhiệm.
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
 1. Đối với giáo viên
 - GV: Các hình trong bài 15 SGK, phiếu học tập, dụng cụ, vật liệu làm thí nghiệm 
 như mô tả ở hình 10 trang 62 SGK.
 2. Đối với học sinh
 - HS: SGK, VBT, bút, các thẻ bìa, dây buộc.
 III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
1. HĐ khởi động 
a. Mục tiêu: : Tạo hứng thú và khơi gợi những hiểu 
biết đã có của HS vê các ỵễu tổ cẩn thiết để cày xanh 
có thể sổng và phát triển bình thường, tự tống hợp chất 
dinh dưỡng để nuôi cày. 
b. Cách tiến hành 
- GV cho HS xem hình ảnh một cây xanh tốt đang đơm -HS Xem hình ảnh
hoa kết trái hoặc có thể dùng ngay các cây xanh ở trong khuôn viên trường mà HS có thế nhìn thấy khi ngồi 
trong lớp để tổ chức hoạt động này.
- GV đặt câu hỏi: +Các yếu tố cần thiết là 
+Để cây xanh sổng và phát triển thì cần phải có những nước, ánh sáng, không khí, 
yếu tố nào? chất khoáng và nhiệt độ 
 thích hợp.
 + Các yếu tổ cẩn thiết cho 
+ Các yếu tố cần thiết như nước, ánh sáng, không khí, cây xanh: nước, ánh sáng, 
chất khoáng, nhiệt độ thích hợp có phải là thức ăn cùa nhiệt độ thích hợp, chất 
cây xanh không? Thức ăn cho cây xanh được lấy từ khoáng không phải là thức 
đâu? ăn của cây xanh. Thức ăn, 
 chất dinh dưỡng để cây xanh 
 sống và phát triển thông qua 
 quá trình quang hợp.
-GV nhận xét chung và dẫn dắt vào tiết 2 của bài học. 
2. Hoạt động Hình thành kiến thức 
Hoạt động 1: Khám phá sự trao đổi khí, nước và 
chất khoáng của thực vật với môi trường; khả năng 
tự tổng hợp chất dinh dưỡng cần cho sự sống của 
thực vật 
a. Mục tiêu: HS trình bày được thực vật có khả năng 
tựtóng hợp chất dinh dưỡng cần cho sự sống thông qua 
sơ đồ đơn giản. HS hiếu và vẽ được sơ đồ đơn giản 
(hoặc điền vào sơ đổ cho trước) về sự trao đổi khí, nước, 
chất khoáng của thực vật với môi trường. - HS Thảo luận nhóm
b. Cách tiến hành - HS trả lời
- GV tố chức cho HS làm việc nhóm đôi, yêu cẩu HS 
quan sát hình 8 (SGK, trang 61), đọc thông tin trong + Trong quang hợp, cây 
hình vẽ và trả lời các câu hỏi: xanh lấy vào khí các-bô-níc, 
+ Trong quang hợp, cây xanh lấy vào, thải ra khí gì? Sự thải ra khí ô-xi. Sự trao đổi 
trao đổi khí ở hô hấp khác gì với sự trao đối khí ở quang khí ở hô hấp khác với sự trao 
hợp? đổi khí ở quang hợp ở chỗ: 
 cây lấy vào khí ô-xi, thải ra 
 khí các-bô-níc.
 + Cây xanh lấy nước và chất 
 khoáng nhờ rễ.Thân giúp 
 cây vận chuyến nước và chất 
 khoáng lên các bộ phận phía + Cây xanh lấy nước và chất khoáng nhờ bộ phận nào? trên của cây xanh. Nhờ đó, 
Thân và lá đóng vai trò gì trong sự trao đổi nước và chất lá có nước để thực hiện 
khoáng ở cây xanh? quang hợp tạo ra chất dinh 
 dưỡng nuôi cây. Một phấn 
 nước được thoát ra ngoài 
 dưới dạng hơi nước qua lá.
 + Cây xanh tự tổng hợp chất 
 dinh dưỡng từ nước và khí 
 các-bô-níc dưới tác dụng của 
 năng lượng ánh sáng mặt 
 trời thông qua quá trình 
+ Cây xanh tự tổng hợp chất dinh dưỡng nhờ những yếu quang hợp. Sự tổng hợp chất 
tố nào? Sự tổng hợp chất dinh dưỡng được thực hiện ở dinh dưỡng được thực hiện ở 
bộ phận nào của cây xanh? Quá trình này gọi là gì? lá. Quá trình này gọi là quá 
 trình quang hợp.
 + Ngoài chất dinh dưỡng, 
 quá trình quang hợp ở lá còn 
 tạo ra khí ô-xi. Sự trao đổi 
 khí này trái ngược so với quá 
 trình hô hấp ở cây xanh. Ở 
+ Ngoài chất dinh dưỡng, quá trình quang hợp ở lá còn hô hấp, cây hấp thụ khí ô-xi, 
tạo ra khí gì? Ở hô hấp, cây hấp thụ khí gì? thải ra khí thải ra khí các-bô-níc còn ở 
gì? Còn ở quá trinh quang hợp thì cây hấp thụ khí gì?, quá trinh quang hợp thì cây 
thải ra khí gì? hấp thụ khí các-bô-níc, thải 
 ra khí ô-xi.
- GV và HS cùng nhận xét và rút ra kết luận về khả năng 
tự tổng hợp chât dinh dưỡng của cây xanh thông qua 
quá trình quang hợp, vai trò cùa các bộ phận chính: lá, 
thân, rễ của cây xanh đối với quá trình quang hợp.
* Kết luận:
• Cây có thể tự tổng họp chất dinh dưỡng cần thiết 
cho sự sổng và phát triển từ khí các-bô-níc và nước dưới 
tác dụng của ánh sáng mặt trời thông qua quá trình 
quang hợp. Quá trình này thải ra khí ô-xi.
• Trong hô hấp, cây hấp thụ khí ô-xi, thải ra khí các-bô-
níc. • Nước và chất khoáng được rễ cây hấp thụ và vận 
chuyển lên phía trên nhờ thân cây. Một phần nước được 
vận chuyển từ rễ lên sẽ thoát qua lá ra ngoài không khí 
dưới dạng hơi nước. Hoàn thành sơ đổ đơn giản mô tả 
quá trình quang hợp ở cây xanh 
Hoạt động 2: Hoàn thành sơ đổ đơn giản mô tả quá 
trình quang hợp ở cây xanh 
a. Mục tiêu: HS trình bày được sơ đồ đơn giản biểu 
diễn quá trình quang hợp ở cây xanh.
b. Cách tiến hành
-GV yêu cầu HS quan sát hình 8 (SGK, trang 61), vận TV
dụng kiến thức đã được khám phá ở hoạt động 1 của tiết 
2 để điền thông tin phù hợp vào các chỗ có dấu “?”.
- HS quan sát hình, vận dụng kiến thức để thực hiện yêu 
câu của GV.
- GV mời 2 - 3 HS trình bày ý kiến và chia sẻ với lớp. 
GV có thể yêu cầu HS viết lên bảng hoặc viết vào vở.
- GV nhận xét và tổng kết với toàn lớp. - Xé dán mô hình biểu 
Hoạt động tiếp nối sau bài học đồ quang hợp
GV yêu cầu HS về nhà xé dán đế làm mô hình biểu diễn 
quá trình trao đổi chất ở lá thông qua quá trình quang 
hợp.
 Lấy Thải ra
 vào Ô-xi
 Khí 
 các- Hơi 
 bô-níc nước
 Chất 
 Nước khoáng 
 khác
 Chất 
 khoán
 g
 IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY:
 .................................................................................................................................
 ................................................................................................................................. .................................................................................................................................
 Ngày dạy: KẾ HOẠCH BÀI DẠY TUẦN 15
 MÔN: KHOA HỌC - LỚP 4 TIẾT 2
 CHỦ ĐỀ 3: THỰC VẬT VÀ ĐỘNG VẬT
 BÀI 15: THỰC VẬT CẨN Gì ĐỀ SỐNG VÀ PHÁT TRIỀN?
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT 
 1. Năng lực đặc thù
 – Nhận biết được các yếu tố cần cho sự sống và phát triển của thực vật (ánh sáng, 
 không khí, nước, chất khoáng và nhiệt độ) thông qua thí nghiệm hoặc quan sát tranh 
 ảnh, video clip.
 – Trình bày được thực vật có khả năng tự tổng hợp chất dinh dưỡng cần cho sự sống.
 – Vẽ được sơ đồ đơn giản (hoặc điền vào sơ đồ cho trước) về sự trao đổi khí, nước, 
 chất khoáng của thực vật với môi trường.
 2. Năng lực chung:
 - Năng lực tự chủ, tự học: Chủ động học tập, tìm hiểu nội dung bài học, biết lắng 
 nghe và trả lời nội dung trong bài học.
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Tham gia tích cực vào các trò chơi, hoạt 
 động khám phá kiến thức.
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thực hiện tốt nhiệm vụ trong hoạt động nhóm.
 3. Phẩm chất: 
 - Nhân ái, chăm chỉ, trách nhiệm 
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
 1. Đối với giáo viên
 - GV: Các hình trong bài 15 SGK, phiếu học tập, dụng cụ, vật liệu làm thí nghiệm 
 như mô tả ở hình 10 trang 62 SGK.
 2. Đối với học sinh
 - HS: SGK, VBT, bút, các thẻ bìa, dày buộc.
 III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
1. HĐ khởi động 
a. Mục tiêu: : Tạo hứng thú và nhắc lại những hiểu biết 
đã có của HS ở hai tiết học trước vể các yếu tố cần thiết 
để cây xanh có thể sổng và phát triển bình thường, về 
quá trình tự tổng hợp chất dinh dưỡng để nuôi cây.Từ 
đó dẫn dắt vào tiết học mới.
b. Cách tiến hành -GV tổ chức cho HS thi đua trả lời các câu hỏi: + Trong quá trình quang 
+ Trong quá trình quang hợp, cây xanh hấp thụ khí gì họp, cây xanh hấp thụ khí 
và thải ra khí gì? các-bô-níc, thải ra khí ô-xi.
 + Nước mà lá cây sử dụng 
+ Nước được lá cây sử dụng trong quang hợp lấy từ đâu trong quang hợp được lấy từ 
và nhờ bộ phận nào của cày đế nước có ở lá? đất thông qua rễ cây và được 
-HS vận dụng kiến thức đã học ở các tiết trước để trả thân cây vận chuyển lên lá 
lời. phục vụ cho quá trình quang 
 hợp.
-GV nhận xét câu trả lời cùa HS và dẫn dắt vào tiết 3 
của bài học.
2. Hoạt động Hình thành kiến thức 
Hoạt động 1:Trò chơi "Ai đúng, ai nhanh?" 
a. Mục tiêu: HS hiểu và vận dụng được kiến thức đã 
học để điển (hoặc gắn thẻ chữ) vào sơ đồ cho trước về 
sự trao đối khí, nước, chất khoáng của thực vật với môi 
trường.
b. Cách tiến hành
GV chia lớp thành các nhóm 4, phát cho mỗi nhóm các 
thẻ chữ và một tờ giấy A4 có in hình sơ đồ như mô tả ở 
hình 9 (SGK, trang 62). Mỗi nhóm có thời gian 5 phút 
để suy nghĩ và hoàn thiện việc ghép các thẻ chữ vào 
những vị trí có dấu chấm hỏi trên sơ đổ sao cho phù (a): nước; (b): vận chuyển 
hợp. Nhóm nào ghép đúng và nhanh nhất sẽ được tuyên nước và chất khoáng; (c): 
dương. khí các-bô-níc; (d): khí ô-xi; 
-GV theo dõi thời gian và hô kết thúc sau khi hết thời (e): hơi nước, (g): chất dinh 
gian 5 phút. GV mời các nhóm làm sai lên trình bày dưỡng; (h): chất khoáng.
trước, nhóm làm đúng trình bày sau cùng.
- GV theo dõi, điều khiển quá trình chia sẻ của các 
nhóm.
- HS trả lời và nhận xét lẫn nhau.
- GV và HS cùng nhau nhận xét, rút ra kết luận về 
sơ đồ đúng.
Lưu ý: nếu HS điền (d): hơi nước và (e): khí ô-xi cũng 
đúng.
Hoạt động 2: Em tập làm nhà khoa học: Thí nghiệm 
"Lá có thoát hơi nước không?"
a. Mục tiêu: HS hiểu và chứng minh được một phẩn 
nước thoát ra từ lá dưới dạng hơi nước. b. Cách tiến hành
 GV cẩn chuẩn bị thí nghiệm trước khi tiết học bắt 
đầu khoảng ba tiếng, làm theo hướng dẫn trong SGK. 
GV nên cho HS cùng tham gia chuẩn bị thí nghiệm.
Lưu ý: Để đàm bào thí nghiệm được thành công, thời 
gian chuẩn bị có thể kéo dài hơn trong trường hợp thời + Em quan sát thấy có nước 
tiết có mưa, lạnh. GV có thể cho mỗi nhóm thực hiện trong túi ni lông nhỏ và túi ni 
trên một đối tượng cày khác nhau cho phong phú và lông lớn.
chứng minh cho HS thấy rõ vấn đề. + Giải thích: Nước trong túi 
- GV chia lớp thành các nhóm 6, yêu cẩu HS quan ni lông nhỏ là do hơi nước từ 
sát bên trong túi ni lông nhỏ và lớn, thảo luận nhóm và đất của chậu cây bay hơi lên, 
trả lời câu hỏi: Em thấy có hiện tượng gì bên trong túi ngưng tụ ở túi ni lông được 
ni-lông nhỏ và lớn? buộc túm phủ chậu trổng 
 cây. Nước trong túi ni lông 
- GV yêu cầu HS giải thích hiện tượng quan sát lớn là do hơi nước thoát ra từ 
được. GV có thế đặt các câu hỏi gợi ý: Vì sao có hơi lá cây ngưng tụ lại trên túi ni 
nước trong túi ni lông nhỏ? Hơi nước trong túi ni lông lông được trùm phủ toàn bộ 
lớn do đâu mà có? Vì sao thí nghiệm này cần dùng 2 túi cây.
ni lông? 4- Thí nghiệm dùng 2 túi ni 
 lông để có thể phân biệt hơi 
 nước từ đất trong chậu cây 
 bay lên ngưng tụ và hơi nước 
 thoát ra từ lá cây như lí 
 thuyết đã được học ở tiết 2.
* Kết luận: Nước được thoát một phẩn qua lá cây ở 
dạng hơi nước. Bình thường, ở ngoài môi trường, chúng 
ta không quan sát được hơi nước thoát qua lá cây vì hơi 
nước không màu và lượng hơi nước thoát ra ít nên 
không nhìn thấy được.
* GVgiảng thêm: Quá trình thoát hơi nước qua lá giúp 
lá cây được làm mát, tránh tác động của nhiệt độ cao từ 
ánh sáng mặt trời vào những ngày nắng gắt. Sự thoát 
hơi nước ở lá là động lực để rễ cây hút nước. Trong điểu kiện trời ẩm ướt, quá trình thoát hơi nước chậm sẽ xảy 
ra hiện tượng ứ giọt nghĩa là nước thoát ra và đọng 
thành các giọt ở mép lá cây. - Một HS đội mũ đóng 
 3. Hoạt động nối tiếp sau bài học vai"Chim sẻ" và năm học 
: Trò chơi "Chim sẻ và những hạt thóc" sinh đóng vai "Hạt thóc". 
* Mục tiêu: HS hiểu và khắc sâu được kiến thức về cây Từng "Hạt thóc" phải băng 
xanh cần những yếu tố nào để sống và phát triển. qua "Cánh đổng" lây đủ bốn 
* Cách tiến hành: thẻ chữ ở bốn hộp "Mặt 
- GV chuẩn bị: 5 thẻ chữ "Mặt Trời", 5 thẻ chữ "Không Trời", "Không khí", "Nước" 
khí", 5 thẻ chữ "Nước" 5 thẻ chữ "Chất khoáng", bổn "Chất khoáng". Nếu trong 
hộp để đựng 4 loại thẻ chữ trên, 1 chiếc mũ có hình quá trình băng qua "Cánh 
chim sẻ, 5 chiếc mũ có hình hạt thóc, phần viết để vẽ đổng" mà "Hạt thóc" bị 
mô hình cánh đổng kích thước 2 m X 5 m. "Chim sẻ" bắt được thì bị 
-GV Iàm quản trò, phổ biến luật chơi loại khỏi cuộc chơi. "Hạt 
 thóc" cũng như "Chim sẻ" 
 chỉ được phép nhảy hai chân 
 cùng lúc để di chuyển, 
 không được phép chạy để 
 đảm bảo an toàn.
 + Thông qua trò chơi học 
 sinh có câu trả lời
- Sau khi trò chơi kết thúc, GV có thể đặt các câu 
hỏi phụ để cùng cố kiến thức về tầm quan trọng của các 
yếu tố: ánh sáng, nước, không khí và chất khoáng đối 
với sự sổng và phát triển của cây xanh (cụ thể, trong trò 
chơi này là hạt thóc sẽ cần các yêu tổ đó để nảy mẩm 
thành cây lúa):
+ Trong trò chơi này, đã có bao nhiêu hạt thóc tồn tại -Đọc lại 
được và nảy mầm thành cây lúa? + Đã có bao nhiêu hạt thóc không thể sống để nảy mầm? 
Vì sao? - Thực hiện 
+ Để cây lúa sống và phát triển bình thường có thể thiếu 
một trong các yếu tố ánh sáng, không khí, nước và chất 
khoáng được không? Vì sao?
- GV nhận xét và rút ra kết luận.
* Kết luận: Cây xanh cần ánh sáng, nước, không khí, 
chất khoáng và nhiệt độ thích hợp để sống và phát triển.
- GV yêu cẩu HS đọc nội dung trong mục Em đã học 
được ở cuối trang 62 SGK.
-GVdẫn dắt để HS nêu được từ khoá của bài: Chất 
khoáng.
Hoạt động tiếp nối sau bài học
-GV yêu cầu HS về nhà thực hiện theo dõi và chăm sóc 
các cây xanh trồng trong chậu ở nhà bằng các hành 
động như: tưới nước cho cây, đặt cây ở nơi có ánh sáng 
và không khí thoáng mát, bón phân cho cây theo định 
kì.
 IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY:
 .................................................................................................................................
 .................................................................................................................................
 ................................................................................................................................