Giáo án Lịch sử và Địa lí 5 - Tuần 17

 LỊCH SỬ 
 BÀI 12: KHỞI NGHĨA LAM SƠN VÀ TRIỀU HẬU LÊ (Tiết 3) 
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT: 
 1. Năng lực đặc thù: 
 - Củng cố kiến thức đã học về Khởi nghĩa Lam Sơn và Triều Hậu Lê 
 2. Năng lực chung. 
 - Năng lực tự chủ, tự học: Tích cực luyện tập và hoàn thành nội dung bài tập. 
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Kể được một câu chuyện về nhân vật lịch 
sử ngoài sách giáo khoa về Khởi nghĩa Lam Sơn hoặc Triều Hậu Lê. 
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có thói quen trao đổi, thảo luận cùng nhau hoàn 
thành nhiệm vụ dưới sự hướng dẫn của giáo viên. 
 3. Phẩm chất. 
 - Phẩm chất yêu nước: Có thái độ yêu quê hương, đất nước, yêu lịch sử Việt Nam 
qua các thời kì. 
 - Phẩm chất chăm chỉ: Ham học hỏi tim tòi để mở rộng sự hiểu biết về tư liệu lịch 
sử, nhân vật trong lịch sử. Biết ghi nhớ công ơn dựng nước của tổ tiên. 
 - Phẩm chất trách nhiệm: Tôn trọng và giữ gìn, phát huy truyền thống yêu nước, giữ 
nước. Có ý thức trách nhiệm với lớp, tôn trọng tập thể. 
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 
 - SGK và các thiết bị, học liệu và đồ dùng phục vụ cho tiết dạy. 
 III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 
1. Khởi động: 
- Mục tiêu: 
+ Tạo không khí vui vẻ, phấn khởi trước giờ học. 
+ Thông qua khởi động, giáo viên dẫn dắt bài mới hấp dẫn để thu hút học sinh tập 
trung. 
- Cách tiến hành: 
- GV mời HS xem Video về câu chuyện “Truyền - HS xem video 
thuyết Gươm Thần” 
if9ck?si=AbAgKdIWe02PtFNh 
- Cùng HS trao đổi về nội dung câu chuyện. - HS cùng trao đổi với GV về nội 
 dung video. 
+ Thanh gươm Lê Thận trao cho Lê Lợi có + Thanh gươm Lê Thận trao cho Lê 
nguồn gốc từ đâu? Lợi có nguồn gốc từ hồ gươm khi lê 
 thận đi đánh cá. 
+ Con vật nào đã lên lấy lại thanh gươm từ Lê + Rùa vàng đã lên lấy lại thanh 
Lợi. gươm từ Lê Lợi. 
- GV nhận xét, tuyên dương và dẫn dắt vào bài - HS lắng nghe. 
mới. 
2. Hoạt động luyện tập 
- Mục tiêu: Củng cố kiến thức đã học về Khởi nghĩa Lam Sơn và Triều Hậu Lê 
- Cách tiến hành: 
Hoạt động 1. Hoàn thành bảng vè 
nhân vật lịch sử. 
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, lập - HS làm việc cá nhân, , lập bảng về đóng 
bảng về đóng góp của một số nhân vật góp của một số nhân vật lich sử tiêu biểu 
lich sử tiêu biểu trong khởi nghĩa Lam trong khởi nghĩa Lam Sơn và Triều Hậu Lê. 
Sơn và Triều Hậu Lê. 
- GV mời HS trình bày trước lớp. - GV mời HS trình bày trước lớp. 
- GV nhận xét, tuyên dương. - HS lắng nghe, rút kinh nghiệm. 
Hoạt động 2. Thi kể chuyện lịch sử 
- GV tổ chức thi kể chuyện lịch sử 
- Hình thức thi: thi theo nhóm, mỗi - HS lắng nghe cách thi. 
nhóm đại diện 1 bạn tham gia. - HS thảo luận, và chọn một câu chuyện lịch 
- Nội dung: Chọn một câu chuyện lịch sử về khởi nghĩa Lam Sơn hoặc Triều Hậu 
sử về khởi nghĩa Lam Sơn hoặc Triều Lê mà em đã đọc, hoặc đã nghe. 
Hậu Lê mà em đã đọc, hoặc đã nghe. 
- GV mời đại diện các nhóm thi kể 
chuyện lịch sử. - Đại diện các nhóm thi kể chuyện lịch sử. 
- GV mời các nhóm khác nhận xét. Gợi ý: Câu chuyện Nguyễn Trãi, Nguyễn 
 Chích, Sự tích Hồ Gươm (Hồ Hoàn 
 Kiếm), 
 - Gợi ý nội dung Câu chuyện hồ Gươm: 
 + Lê Thận đi đánh cá vớt được thanh gươm. 
 + Lê Lợi lúc chạy giặc nhặt được chuôi 
 gươm trên cây. 
 + Thanh gươm trở thành báu vật của Lê Lợi 
 đánh tan giặc Minh, đưa đất nước hoàn toàn 
 độc lập. 
 + Sau này đất nước hoà bình, vua Lê Lợi 
 cưỡi thuyền rồng dạo trên hồ Gươm thì rùa 
 vàng nổi lên lấy lại thanh gươm. 
 Về sau hồ đó gọi là hồm Gườm hoặc hồ 
- GV mời các nhóm khác nhận xét. Hoàn Kiếm 
 - Các nhóm khác nhận xét theo bảng kiểm: 
 - HS l ng nghe, rút kinh nghi m. 
- GV nhận xét chung tuyên dương các ắ ệ
nhóm. 
4. Vận dụng trải nghiệm. 
- Mục tiêu: 
+ Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung. 
+ Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn. 
+ Tạo không khí vui vẻ, hào hứng, lưu luyến sau khi học sinh bài học. 
- Cách tiến hành: 
- GV yêu cầu HS về nhà tìm hiểu và kể một số - Học nhận nhiệm vụ HS về nhà tìm 
địa danh, di tích lịch sử, tên đường phố, hiểu và kể một số địa danh, di tích lịch 
trường học liên quan đến khởi nghĩa Lam Sơn sử, tên đường phố, trường học liên 
và Triều Hậu Lê. quan đến khởi nghĩa Lam Sơn và Triều 
 Hậu Lê. 
- Nhận xét sau tiết dạy. - HS lắng nghe, rút kinh nghiệm. 
- Dặn dò về nhà. 
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY: 
 ........................................................................................................................................... 
 ........................................................................................................................................... 
 ........................................................................................................................................... 
 ........................................................................................................................................... 
 ........................................................................................................................................... 
 --------------------------------------------------- 
 LỊCH SỬ 
 BÀI 13: TRIỀU NGUYỄN (tiết 1) 
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT: 
 1. Năng lực đặc thù: 
 - Tìm hiểu,sưu tầm và giới thiệu được một số tư liệu lịch sử ( câu chuyện, văn bản, 
tranh ảnh...)liên quan đến Triều Nguyễn. 
 - Trình bày được những nét chính về lịch sử Việt Nam thời nhà Nguyễn thông qua 
các câu chuyện về một số nhân vật lịch sử : vua Gia Long, vua Minh Mạng, Nguyễn 
Công Trứ, Nguyễn TRường Tộ. 
 2. Năng lực chung. 
 - Năng lực tự chủ, tự học: Chủ động tích cực sưu tầm, tìm hiểu một số tư liệu lịch 
sử ( câu chuyện, văn bản, tranh ảnh...) liên quan đến Triều Nguyễn. 
 Trình bày được những nét chính về lịch sử Việt Nam thời nhà Nguyễn 
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: giới thiệu được tư liệu lịch sử. Kể được 
nét chính về lịch sử Việt Nam thời nhà Nguyễn thông qua các câu chuyện về một số 
nhân vật lịch sử : vua Gia Long, vua Minh Mạng, Nguyễn Công Trứ, Nguyễn TRường 
Tộ. 
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Nhận biết và trao đổi với bạn và mọi người về một 
số tư liệu lịch sử ( câu chuyện, văn bản, tranh ảnh...)liên quan đến Triều Nguyễn. 
 Có thói quen trao đổi, thảo luận cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ dưới sự hướng dẫn 
của giáo viên. 
 3. Phẩm chất. 
 - Phẩm chất chăm chỉ: Ham học hỏi tim tòi để mở rộng sự hiểu biết về tư liệu lịch 
sử, nhân vật trong lịch sử. Biết ghi nhớ công ơn dựng nước của tổ tiên. 
 - Phẩm chất trách nhiệm: Tôn trọng và giữ gìn, phát huy truyền thống yêu nước, giữ 
nước. Có ý thức trách nhiệm với lớp, tôn trọng tập thể. 
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 
 - SGK và các thiết bị, học liệu và đồ dùng phục vụ cho tiết dạy. 
 III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 
1. Khởi động: 
- Mục tiêu: 
+ Tạo không khí vui vẻ, phấn khởi trước giờ học. 
+ Thông qua khởi động, giáo viên dẫn dắt bài mới hấp dẫn để thu hút học sinh tập 
trung. 
- Cách tiến hành: 
- GV cho HS xem 1 đoạn video kết hợp với hình 1 - Cả lớp theo dõ, lắng nghe. 
trả lời câu hỏi. 
 Đây loại hình nghệ thuật Nhã 
 nhạc cung đình Huế, có liên quan 
 đến triều đại nhà Nguyễn trong 
 lịch sử dân tộc. 
 . 
- GV mời một số học sinh trình bày 
- GV nhận xét và dẫn dắt vào bài mới: 
Vừa rồi chúng ta đã xem video về loại hình nghệ - HS lắng nghe. 
thuật Nhã nhạc cung đình Huế, có liên quan đến 
triều đại nhà Nguyễn trong lịch sử dân tộc. Triều 
đại nhà Nguyễn được xây dựng thế nào? Thì tiết 
học hôm nay cta cùng khám phá nhé: “Triều 
Nguyễn” 
2. Hoạt động khám phá: 
- Mục tiêu: 
+ Học sinh trình bày được sự thành lập của Triều Nguyễn. Trình bày được một số việc 
làm của Triều Nguyễn để xây dựng đất nước. 
+ Nêu kết quả của công cuộc khai hoang dưới Triều Nguyễn. 
+ Kể chuyện về Nguyễn Công Trứ và nêu đóng góp của ông. 
+ Nêu những nêu đóng góp của nguyễn trường tộ đối với lịch sử dân tộc. 
- Cách tiến hành: 
Hoạt động khám phá 1. Triều Nguyễn và 
công cuộc xây dựng đất nước. 
a, Triều Nguyễn buổi đầu xây dựng đất 
nước - HS trả lời câu hỏi: 
- GV yêu cầu hs đọc thông tin và trả lời câu Sự thành lập của Triều Nguyễn: Năm 
hỏi 1802, sau khi đánh bại Triều Tây Sơn, 
 . Nguyễn Ánh lập ra Triều Nguyễn, định 
 đô ở Phú Xuân (Huế), hiệulàGiaLong. 
 - Một số việc làm của Triều Nguyễn 
 đểxâydựngđấtnước: 
 + Vua Gia Long ban hành bộ “Hoàng 
 Việt luật lệ” nhằm củng cố trậttựxãhội 
 + Vua Minh Mạng tiến hành cải cách 
 hành chính, chia cả nước thành 
 30tỉnhvà1phủ 
 + Các vị vua tiếp tục các hoạt động thực 
 thi chủ quyền biển, đảo đặc biệt là với 
 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa 
- GV mời HS báo cáo kết quả. 
 - HS đọc 
 HS lắng nghe, thảo luận và đại diện nhóm 
- GV nhận xét, tuyên dương. trình bày 
b, Công cuộc khai hoang dưới Triều - Kết quả của công cuộc khai hoang dưới 
Nguyễn Triều Nguyễn: góp phần mở rộng diện 
GV cho HS đọc thông tin và quan sát hình tích canh tác, ổn định xã hội và thúc đẩy 
3, thảo luận nhóm đôi và trả lời câu hỏi nông nghiệp phát triển 
 - Câu chuyện về Nguyễn Công Trứ và 
 đóng góp của ông: 
 + Đầu thế kỉ XIX, nhiều nông dân không 
 có ruộng đất cày cấy, bỏ làng đi phiêu tán 
 và nổi dậy chống triều đình. 
 + Trong tình hình đó, Nguyễn Công Trứ 
 đã tâu lên vua để cho khai hoang yên 
- GV mời đại diện các nhóm trình bày, các nghiệp dân nghèo, nhà vua đồng ý và cử 
nhóm nhận xét lẫn nhau. ông làm Doanh điền sứ chuyên coi việc 
 khai phá đất hoang. 
 + Ông đã chiêu tập người dân khai hoang 
 lấn biển ở vùng duyên hải Bắc Bộ, mở 
 rộng diện tích đất, thúc đẩy nông nghiệp 
 phát triển. 
 Những đóng góp của Nguyễn Trường Tộ 
 đối với lịch sử dân tộc là:- Là đại diện 
- GV nhận xét, tuyên dương. tiêu biểu cho trào lưu cách tân đất nước 
 cuối thế kỉ XIX 
 - Trình lên vua nhiều bản điều trần, mong 
 muốn làm cho đất nước giàu mạnh 
 - Đề nghị mở rộng quan hệ với nước 
 ngoài, mở các trường dạy đóng tàu, đúc 
 súng,... 
c, Những đề nghị canh tân đất nước. 
- GV cho HS đọc thông tin và trả lời câu 
hỏi 
3. Hoạt động luyện tập. 
- Mục tiêu: 
+ Củng cố những kiến thức về Triều Nguyễn. 
+ Kể được những nét chính về lịch sử Việt Nam thời nhà Nguyễn thông qua các nhân 
vật lịch sử. 
+ Rèn luyện kĩ năng để góp phần phát triển năng lực tư duy, năng lực thẩm mỹ. 
- Cách tiến hành: 
Hoạt động trò chơi: 
- GV tổ chức trò chơi Đoán tên nhân vật 
- Mục đích: Giúp học sinh nhớ được tên, một số - HS lắng nghe luật chơi. 
đặc điểm liên quan đến các nhân vật lịch sử. - HS tham gia chơi. 
- Chuẩn bị: Hình ảnh 1 nhân vật lịch sử, các 
mảnh ghép có các câu hỏi. 
- Cách chơi: Chơi cả lớp hoặc theo nhóm. Chia 
ảnh nhân vật thành 6 mảnh ghép ứng với 6 câu 
hỏi, học sinh tự lựa chọn mảnh ghép, giáo viên 
đọc câu hỏi và sau thời gian suy nghĩ là 30 giây 
học sinh phải đưa ra câu trả lời. Nếu trả lời đúng 
một câu hỏi ở một mảnh ghép các em sẽ được 10 
điểm. Sau 6 mảnh ghép học sinh phải đoán được 
tên nhân vật đó thì số điểm ở 6 mảnh ghép mới 
được chấp nhận. Nếu đoán được tên nhân vật 
lịch sử đó sẽ ghi được 30 điểm. Học sinh hay 
nhóm nào được nhiều điểm hơn sẽ giành phần 
thắng cuộc. 
- Tác dụng của trò chơi này: Thể hiện được các 
mảnh ghép và các câu hỏi sau mỗi tấm ghép mà 
giáo án truyền thống không thể hiện được. Hơn 
nữa trên màn hình thể hiện rõ hình ảnh đẹp, dễ 
quan sát. 
+ Ba đội tham gia trò chơi. Mỗi đội 4 HS. 
+ Khi có hiệu lệnh, các Hs trong đội lần lượt 
ghép các ô chữ lên bảng theo đúng giai đoạn 
phát triển trong vòng đời của bướm với hình 
tương ứng. 
+ Trong 2 phút, đội nào ghép đúng và nhanh 
nhất sẽ là đội chiến thắng. 
- GV tổng kết trò chơi. 
- GV nhận xét chung tuyên dương các nhóm. 
4. Vận dụng trải nghiệm. 
- Mục tiêu: 
+ Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung. 
+ Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn. Qua đó phát triển năng lực công nghệ và 
năng lực thẩm mĩ. 
+ Tạo không khí vui vẻ, hào hứng, lưu luyến sau khi học sinh bài học. 
- Cách tiến hành: 
- GV mời HS chia sẻ về đóng góp của Nguyễn - Học sinh tham gia chia sẻ. 
Trường Tộ đối với lịch sử dân tộc. - HS lắng nghe, rút kinh nghiệm. 
- GV nhận xét tuyên dương.( có thể cho xem 
video) 
- Nhận xét sau tiết dạy. 
- Dặn dò về nhà. 
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY: 
 ........................................................................................................................................... 
 ........................................................................................................................................... 
 ........................................................................................................................................... 
 ........................................................................................................................................... 
 ........................................................................................................................................... 
 ---------------------------------------------------