Tài liệu Giáo dục địa phương Lớp 3 (Tỉnh Hà Tĩnh)
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tài liệu Giáo dục địa phương Lớp 3 (Tỉnh Hà Tĩnh)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
Tóm tắt nội dung tài liệu: Tài liệu Giáo dục địa phương Lớp 3 (Tỉnh Hà Tĩnh)
UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Nguyễn Quốc Anh (Tổng Chủ biên) - Trần Đình Thuận (Chủ biên) Nguyễn Việt Hùng – Nguyễn Ngọc Hà – Phạm Quỳnh– Lương Minh Tân Nguyễn Thị Trang Thanh – Nguyễn Thị Thu Thuỷ TÀI LIỆU GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TỈNH Hà Tĩnh LỚP 3 DANH SÁCH BAN BIÊN SOẠN (Ban hành kèm theo Quyết định số 477/QĐ-UBND ngày 01 tháng 3 năm 2022 của UBND tỉnh Hà Tĩnh về việc thành lập Ban biên soạn Tài liệu Giáo dục địa phương cấp Tiểu học tỉnh Hà Tĩnh) Trưởng ban: Ông NGUYỄN QUỐC ANH Phó Trưởng ban: Ông TRẦN HẬU TÚ Ông PHẠM QUỲNH Các thành viên: Ông TRẦN ĐÌNH THUẬN Bà NGUYỄN THỊ TRANG THANH Bà NGUYỄN THỊ NGỌC HÀ Ông TRẦN ĐÌNH HƯNG Ông NGUYỄN TÙNG LĨNH Bà NGUYỄN THỊ THANH THUỶ Bà THÁI THỊ HƯƠNG Ông NGUYỄN ĐÌNH CHÚNG Ông TRẦN TRUNG NAM Ông NGUYỄN TIẾN CHỨC Ông NGUYỄN VIỆT HÙNG Bà NGUYỄN THỊ THU THUỶ Ông LƯƠNG MINH TÂN Ông PHAN CÔNG CỬ Ông TRẦN ĐĂNG KIÊN Bà TRƯƠNG THỊ HOÀI THANH Bà TRẦN THỊ KIỀU LIÊN Bà TRẦN THỊ THUỲ LÊ Ông VƯƠNG TRỌNG ĐỨC 2 LỜI NÓI ĐẦU Các em học sinh lớp 3 thân mến! Trên tay các em là cuốn Tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Hà Tĩnh - Lớp 3. Cuốn Tài liệu gồm 8 chủ đề, với nội dung xoay quanh truyền thống, văn hoá, địa lí, lịch sử, kinh tế, xã hội, môi trường, hướng nghiệp,... của tỉnh Hà Tĩnh. Dưới sự hướng dẫn của thầy, cô giáo và sự đồng hành của người thân, bạn bè, các em hãy tích cực tìm hiểu, trải nghiệm để hiểu biết thêm về nơi mình sống, đồng thời thêm yêu và gắn bó với quê hương mình. Cuốn Tài liệu sẽ đồng hành cùng các em trong suốt năm học lớp 3, hãy yêu quý và giữ gìn cẩn thận nhé! Chúc các em có những hoạt động thật vui vẻ và bổ ích với cuốn Tài liệu này! CÁC TÁC GIẢ 3 HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TÀI LIỆU NHẬN DIỆN – KHÁM PHÁ Học sinh huy động kiến thức, kinh nghiệm cá nhân để xác định vấn đề cần nhận biết; khám phá điều mới, chưa biết của chủ đề. TÌM HIỂU – MỞ RỘNG Học sinh thực hiện các hoạt động quan sát, thảo luận, tìm tòi, tìm kiếm thông tin, nhằm hiểu sâu, khai thác nội dung chủ đề; mở rộng ra các vấn đề có liên quan. THỰC HÀNH – VẬN DỤNG Học sinh sử dụng kiến thức, kĩ năng được trang bị để giải quyết các vấn đề, tình huống, bài tập tương tự hay biến đổi, nhằm khắc sâu kiến thức hình thành năng lực, phẩm chất. Sau đó, giải quyết các vấn đề của thực tế để phát huy tính mềm dẻo của tư duy, khả năng sáng tạo. Hãy bảo quản, giữ gìn cuốn Tài liệu để dành tặng các em học sinh lớp sau nhé! 4 MỤC LỤC Chủ đề 1. Di tích lịch sử ở Hà Tĩnh 6 Chủ đề 2. Giới thiệu về Ví, Giặm Nghệ Tĩnh 11 Chủ đề 3. Lễ hội truyền thống ở Hà Tĩnh 13 Chủ đề 4. Tết yêu thương 17 Chủ đề 5. Thiên nhiên quê hương em 21 Chủ đề 6. Một số ngành nghề tiêu biểu ở Hà Tĩnh 25 Chủ đề 7. Nhà văn, nhà thơ tiêu biểu của Hà Tĩnh 31 Chủ đề 8. Phân loại rác thải sinh hoạt 35 5 Chủ đề 1: DI TÍCH LỊCH SỬ Ở HÀ TĨNH 1 Nhận diện di tích lịch sử ở Hà Tĩnh a. Kể tên các di tích lịch sử trong các hình ảnh dưới đây: 1 Khu di tích cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập, xã Cẩm Hưng, huyện Cẩm Xuyên 2 Chùa Hương Tích, xã Thiên Lộc, huyện Can Lộc 3 Đền thờ Chế thắng Phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu, xã Kỳ Ninh, thị xã Kỳ Anh 4 Khu mộ danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, xã Sơn Trung, huyện Hương Sơn 6 7 5 Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du, thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân 6 Nhà thờ Phan Đình Phùng, xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ 7 Khu di tích cố Tổng Bí thư Trần Phú, xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ 8 Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc, thị trấn Đồng Lộc, huyện Can Lộc b. Kể thêm một số di tích lịch sử ở quê hương em. 6 7 2 Tìm hiểu về di tích lịch sử ở Hà Tĩnh a. Đọc các đoạn giới thiệu về di tích lịch sử dưới đây: Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du là khu di tích quốc gia đặc biệt ở thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân. Khu lưu niệm gồm nhà thờ Nguyễn Du, nhà trưng bày, Tại đây còn có các di vật, cổ vật gắn với dòng họ Nguyễn ở Tiên Điền. 1 Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du, thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân Nhà trưng bày lưu niệm cố Tổng Bí thư Trần Phú ở xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ. Tại đây trưng bày hơn 200 hiện vật, kỉ vật về cuộc đời và sự nghiệp của Tổng Bí thư 2 Trần Phú. Nhà trưng bày lưu niệm cố Tổng Bí thư Trần Phú, xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc thuộc thị trấn Đồng Lộc, huyện Can Lộc. Đây là di tích lịch sử gắn liền với sự hi sinh của 10 nữ thanh niên xung phong và các anh hùng, liệt sĩ trong kháng 3 chiến chống Mỹ cứu nước. Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc, thị trấn Đồng Lộc, huyện Can Lộc 8 9 b. Ghép tên di tích lịch sử với nhân vật liên quan đến di tích lịch sử đó. Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc 1 Nhà trưng bày lưu niệm cố Tổng Bí thư Trần Phú 2 Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du 3 c. Tìm hiểu về một di tích lịch sử ở Hà Tĩnh theo các gợi ý: Gợi ý: − Di tích lịch sử đó có tên là gì? – Di tích đó ở đâu? – Di tích đó gắn với sự kiện, nhân vật lịch sử nào? 8 9 3 Kể một câu chuyện liên quan tới di tích lịch sử tiêu biểu ở Hà Tĩnh Đọc đoạn truyện sau và thực hiện yêu cầu: Vào những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, không quân Mỹ liên tục đánh phá Đồng Lộc nhằm cắt đứt huyết mạch giao thông của quân dân ta hướng về chiến trường miền Nam. Tại Ngã ba này, vào trưa ngày 24/7/1968, Tiểu đội 4, Đại đội 552 được 1 lệnh san lấp hố bom ở khu vực Tiểu đội 4, Đại đội 552 đang san lấp hố bom địch vừa thả bom để nhanh chóng thông đường cho xe qua. Nhận nhiệm vụ xong, những nữ thanh niên xung phong của Tiểu đội 4 gấp rút đến hiện trường triển khai công việc. Họ làm việc không ngơi tay, ba lần các chị bị vùi lấp nhưng đều rũ đất đá đứng dậy tiếp tục làm việc. Đến 16 giờ 30 phút, trận bom thứ 15 trong ngày dội xuống Đồng Lộc. Một quả bom rơi xuống ngay sát miệng hầm – nơi 10 cô gái của Tiểu đội 4, Đại đội 552 đang tránh bom. Một, hai phút, rồi năm phút trôi qua. Mặt đất mù mịt. Cả trận địa lặng đi rồi tiếng khóc xé lòng. Các chị đã anh dũng hi sinh. (Theo Đồng Lộc, Ngã ba huyền thoại, Nguyên Thảo) a. Em hãy kể lại câu chuyện về 10 cô gái thanh niên xung phong ở Ngã ba Đồng Lộc. b. Bày tỏ cảm nghĩ của em sau khi kể câu chuyện. 4 Quảng bá di tích lịch sử ở Hà Tĩnh a. Làm bộ sưu tập tranh/ảnh về di tích lịch sử ở Hà Tĩnh theo hướng dẫn. Bước 1: Sưu tầm tranh/ảnh hoặc phác hoạ lại di tích lịch sử em muốn giới thiệu. Bước 2: Viết chú thích cho tranh/ảnh di tích lịch sử. Bước 3: Viết một số thông tin giới thiệu về di tích lịch sử. b. Sử dụng bộ sưu tập tranh/ảnh đã làm để giới thiệu di tích lịch sử ở Hà Tĩnh. 10 11 Chủ đề 2: GIỚI THIỆU VỀ VÍ, GIẶM NGHỆ TĨNH 1 Nhận diện Ví, Giặm Nghệ Tĩnh Nghe một trích đoạn dân ca mà thầy/cô giáo hát hoặc phát qua băng đĩa và cho biết: – Tên gọi của làn điệu dân ca em vừa nghe là gì? – Bày tỏ cảm xúc của em sau khi nghe làn điệu dân ca đó. 2 Tìm hiểu Ví, Giặm Nghệ Tĩnh a. Đọc bài viết sau: Ví, Giặm là loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian mang bản sắc riêng 1 của người dân xứ Nghệ (Nghệ An và Hà Tĩnh). Dân ca Ví, Giặm được hát cùng với nhiều hoạt động trong cuộc sống như lúc ru con, khi làm ruộng, chèo thuyền, lúc dệt vải, xay lúa, Do vậy, Ví, Giặm có tên gọi theo các hình thức lao động và sinh hoạt như: Ví phường vải, Cảnh diễn xướng Dân ca Ví, Giặm Ví phường đan, Ví phường nón, Ví phường ở Hà Tĩnh (Hát ví phường vải củi, Ví trèo non, Ví đò đưa, Giặm ru, Trường Lưu) Giặm kể, Giặm khuyên, Hai lối hát này thường được hát xen kẽ cùng nhau nên 2 có tên ghép là Dân ca Ví, Giặm. Ví và Giặm thường được biểu diễn theo ba hình thức: hát lẻ, hát đối và hát cuộc. Lời ca của Ví, Giặm là những vần thơ ngắn, dễ nhớ, dễ hát; nội dung đa dạng, ca ngợi những vẻ đẹp trong cuộc sống, tập quán xã hội, lịch sử, tình yêu quê hương, Cảnh diễn xướng Dân ca Ví, Giặm đất nước, con người, mang tính giáo dục ở Hà Tĩnh (Hát ví phường nón) sâu sắc. Ngày 27/11/2014, Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại. (Theo Dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ, Hồ sơ di sản, tư liệu Cục Di sản văn hoá) 10 11 b. Dựa vào nội dung bài viết ở trên, cùng bạn nói nối tiếp các ý ở cột A và cột B để có thông tin phù hợp giới thiệu về Dân ca Ví, Giặm. A B 1 các hoạt động trong Dân ca Ví, Giặm a cuộc sống 2 Biểu diễn theo các b năm 2014 hình thức: c ngợi ca vẻ đẹp cuộc sống, 3 Lời ca tình yêu quê hương đất nước mang bản sắc riêng của 4 Nội dung d người dân xứ Nghệ 5 Được hát cùng e hát lẻ, hát đối, hát cuộc 6 Được UNESCO công nhận là di sản văn hoá g dễ nhớ, dễ hát phi vật thể c. Chia sẻ cảm nhận của em về giá trị của Dân ca Ví, Giặm. 3 Tập hát làn điệu Ví, Giặm a. Tập hát một số làn điệu Ví, Giặm dưới sự hướng dẫn của thầy/cô giáo. b. Với làn điệu Ví, Giặm đã biết, em hãy cùng các bạn biểu diễn một tiết mục. 12 13 Chủ đề 3: LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG Ở HÀ TĨNH 1 Khám phá lễ hội ở Hà Tĩnh a. Xem ảnh, đọc tên lễ hội và nói ngắn gọn về các hoạt động trong lễ hội ở những bức ảnh dưới đây: 1 Lễ hội Cầu ngư Nhượng Bạn, xã Cẩm Nhượng, huyện Cẩm Xuyên 2 Lễ hội đánh cá Đồng Hoa, xã Xuân Viên, huyện Nghi Xuân 3 Lễ hội đền Chiêu Trưng, xã Đỉnh Bàn, huyện Thạch Hà b. Em còn biết lễ hội nào khác của quê hương em? Ở lễ hội đó có những hoạt động nào? 12 13 2 Tìm hiểu về lễ hội ở Hà Tĩnh a. Khái quát chung về lễ hội ở Hà Tĩnh. Đọc thông tin sau và thực hiện yêu cầu: Lễ hội là một hoạt động văn hoá phổ biến ở Hà Tĩnh. Hoạt động này thường diễn ra vào mùa xuân và mùa hạ ở khắp các vùng quê, từ ven biển, đồng bằng cho đến trung du, miền núi. Lễ hội ở Hà Tĩnh thường gắn liền với các yếu tố lịch sử, tôn giáo hoặc nghề nghiệp (phổ biến hơn cả là nghề nông trồng lúa nước và nghề đánh bắt cá). Lễ hội thường có hai phần: phần lễ và phần hội. Phần lễ là phần thực hiện các hoạt động tế lễ, các nghi thức rước kiệu, rước bài vị, rước nước,... Phần hội là phần tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí như đua thuyền, bơi lội, đấu vật, đánh cờ, chọi gà, nấu cơm,... Thông qua lễ hội, người dân Hà Tĩnh bày tỏ lòng biết ơn với những anh hùng có công với địa phương, đất nước, bày tỏ niềm hi vọng về một vụ mùa bội thu, người người sống bình an, sung túc. 1 2 Lễ tế Đức Thánh tổ nghề rèn Trung Lương Hội đua thuyền truyền thống tại hồ Bình Sơn, thị trấn Hương Khê – Lễ hội Hà Tĩnh thường được tổ chức ở đâu và vào thời điểm nào trong năm? – Em hãy kể tên các phần chính của lễ hội. 14 15 b. Những lễ hội tiêu biểu ở Hà Tĩnh. – Các bạn đang chia sẻ về những lễ hội nào? – Các bạn có cảm xúc như thế nào khi tham gia lễ hội? Vào ngày mười tám tháng hai âm lịch, mình được cùng bố mẹ tham dự lễ hội chùa Hương Tích ở Can Lộc. Đến chùa, bố mẹ hướng dẫn mình thắp hương lễ Phật. Ngoài ra, mình còn được xem và tham gia các trò chơi dân gian nữa đấy! Ngày mồng ba tháng năm âm lịch, mình được bố cho đi dự lễ hội đền Chiêu Trưng (còn gọi là đền Lê Khôi) ở Thạch Hà. Bố mình nói, đây là lễ hội tưởng nhớ công lao của Lê Khôi, vị tướng tài ba có công đánh giặc, giữ yên bờ cõi đất nước dưới thời Hậu Lê. Trong lễ hội này, mình thích nhất là lễ rước kiệu bằng thuyền rồng trên Cửa Sót. Vào dịp nghỉ hè, mình thường được bố mẹ cho về quê nội ở xã Xuân Viên, huyện Nghi Xuân để tham dự lễ hội đánh cá Đồng Hoa. Ông mình bảo rằng đây là một trong ba lễ hội đánh bắt cá truyền thống còn được lưu giữ đến ngày nay, còn bà mình thì bảo ai bắt được cá càng to thì càng gặp nhiều may mắn! Ồ! Mình cũng được tham dự một lễ hội của Hà Tĩnh đấy! Đó là lễ hội Cầu Ngư Nhượng Bạn được người dân xã Cẩm Nhượng, huyện Cẩm Xuyên tổ chức vào ngày mồng tám tháng tư âm lịch. Theo mình biết, lễ hội này xuất phát từ tục thờ cá voi của ngư dân. Tham dự lễ hội, mình được chứng kiến rất nhiều nghi lễ, hoạt động nhưng mình thấy ấn tượng hơn cả là màn chèo cạn với những điệu hò của các bác ngư dân. 14 15 3 Ứng xử khi tham gia lễ hội a. Quan sát tranh và cho biết việc làm nào đáng được khen ngợi, việc làm nào cần phê phán khi tham gia lễ hội. 1 2 3 4 Đừng xô đẩy nữa. b. Kể thêm một số việc nên làm khi tham gia lễ hội. 4 Giới thiệu lễ hội ở quê hương em Em hãy viết bài hoặc làm video ngắn (nhờ người thân hỗ trợ quay) giới thiệu về lễ hội ở quê hương em. Gợi ý: Trong bài viết hoặc video, em cần giới thiệu được: – Tên lễ hội là gì? Vào thời gian nào? Lễ hội diễn ra ở đâu? Ý nghĩa của lễ hội? – Các hoạt động chính của lễ hội là gì? – Làm cách nào để tham dự được lễ hội (Đi lại bằng phương tiện gì? Mua vé ở đâu? Nghỉ trọ chỗ nào?...) – Em cũng đừng quên hướng dẫn các bạn cách ứng xử phù hợp khi tham gia lễ hội nhé! 16 17 Chủ đề 4: TẾT YÊU THƯƠNG 1 Tìm hiểu một số gia đình có hoàn cảnh khó khăn ở nơi em sống a. Nêu tên, địa chỉ một số gia đình có hoàn cảnh khó khăn ở nơi em sống. b. Hoàn cảnh của gia đình đó như thế nào? Gợi ý: – Số thành viên trong gia đình. – Tình trạng nơi ở (nhà cửa, cảnh quan bên ngoài, bên trong, ) – Tình trạng sức khoẻ của các thành viên trong gia đình, trang phục, điều kiện ăn uống, – Những người lao động chính trong gia đình (Có mấy người đi làm? Làm công việc gì? Ở đâu?...) – Gia đình có mấy người không đi làm? 2 Tìm hiểu việc làm để giúp đỡ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn vào ngày Tết a. Quan sát ảnh và cho biết, chính quyền và người dân Hà Tĩnh đã có những hoạt động nào để giúp đỡ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn nhân dịp Tết? 1 2 Trao quà cho thân nhân nạn nhân chất độc Trao quà cho các học sinh mồ côi da cam tại huyện Cẩm Xuyên tại huyện Đức Thọ nhân dịp tết Nguyên đán 16 17 3 Trao học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại thị xã Hồng Lĩnh nhân dịp tết Nguyên đán 4 Trao tặng biểu trưng 10 nhà đại đoàn kết cho 10 hộ hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại huyện Cẩm Xuyên nhân dịp tết Nguyên đán 5 Trao quà cho người cao tuổi khó khăn tại huyện Vũ Quang nhân dịp tết Nhâm Dần 2022 18 19 b. Thảo luận với bạn những việc làm phù hợp để giúp đỡ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn vào ngày Tết tại địa phương. c. Lập kế hoạch giúp đỡ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn trong dịp Tết. Các nhóm lập kế hoạch thực hiện việc làm giúp đỡ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn trong dịp Tết tại địa phương theo gợi ý sau: KẾ HOẠCH GIÚP ĐỠ NHỮNG GIA ĐÌNH CÓ HOÀN CẢNH KHÓ KHĂN TRONG DỊP TẾT Tên nhóm của em: Thành viên tham gia: 1. 2. 3. Mục tiêu: Thời gian: Thời điểm bắt đầu: Thời điểm kết thúc: Địa điểm: Tên những gia đình cần giúp đỡ: Nơi ở hiện nay: Nội dung công việc: Công việc cần chuẩn bị: – Công việc cụ thể: – Phân công công việc từng người: 18 19 3 Giúp đỡ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn trong dịp Tết a. Tham gia một số hoạt động giúp đỡ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn. b. Báo cáo hoặc chia sẻ kết quả sau khi hoàn thành. c. Viết 1 – 2 câu thể hiện sự động viên, tinh thần tương thân tương ái với những gia đình có hoàn cảnh khó khăn ở quê hương em. Nhắn gửi cha mẹ học sinh – Nhắc nhở con có tinh thần tương thân tương ái, quan tâm đến hàng xóm láng giềng. – Hỗ trợ con trong việc tham gia giúp đỡ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn trong những dịp Tết đến xuân về. 20 21
File đính kèm:
tai_lieu_giao_duc_dia_phuong_lop_3_tinh_ha_tinh.pdf

