Giáo án Lịch sử và Địa lí Lớp 5 (Kết nối tri thức) - Tuần 7

 CHỦ ĐỀ 2: NHỮNG QUỐC GIA ĐẦU TIÊN TRÊN LÃNH THỔ VIỆT NAM 
 Bài 5: NHÀ NƯỚC VĂN LANG, NHÀ NƯỚC ÂU LẠC (Tiết 1) 
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT: 
 1. Năng lực đặc thù: 
 - Trình bày được sự ra đời của nước Văn Lang, Âu Lạc thông qua tìm hiểu một số 
truyền thuyết và bằng chứng khảo cổ học. 
 2. Năng lực chung. 
 - Năng lực tự chủ, tự học: Thông qua các hoạt động học tập mang tính cá nhân, tự 
lực làm những nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà. 
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phát hiện được vấn đề từ các nhiệm vụ 
học tập và tìm cách giải quyết vấn đề. 
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết trao đổi, góp ý cùng bạn trong hoạt động học 
tập. 
 3. Phẩm chất. 
 - Phẩm chất yêu nước: Biết ghi nhớ công ơn dựng nước của tổ tiên thông qua tìm 
hiểu cội nguồn của dân tộc từ thời nước Văn Lang, Âu lạc. 
 - Phẩm chất chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ, ham học hỏi trong tìm hiểu về Lịch 
sử và Địa lí. 
 - Phẩm chất trách nhiệm: Có ý thức trân trọng và giữ gìn, phát huy những di tích 
lịch sử, truyền thống, phong tục, tập quán tốt đẹp có từ thời Văn lang, Âu Lạc. 
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 
 - Kế hoạch bài dạy, bài giảng Power point. 
 - SGK và các thiết bị, học liệu phục vụ cho tiết dạy. 
 III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 
1. Khởi động: 
- Mục tiêu: 
+ Tạo không khí vui vẻ, phấn khởi trước giờ học. 
+ Thông qua khởi động, giáo viên dẫn dắt bài mới hấp dẫn để thu hút học sinh tập 
trung. 
- Cách tiến hành: 
- GV giới thiệu câu ca dao: - HS theo dõi 
 Dù ai đi ngược về xuôi 
Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba. 
+ Ngày giỗ tổ mà câu ca dao nhắc đến là ngày + Ngày giỗ của vua Hùng. 
giỗ của ai? 
+ Em biết gì về các vua Hùng? + HS trả lời theo hiểu biết. 
- GV nhận xét, tuyên dương và dẫn dắt vào bài - HS lắng nghe. 
mới. 
2. Khám phá: 1. Sự ra đời của nhà nước Văn Lang, nhà nước Âu Lạc 
- Mục tiêu: 
+ Trình bày được sự ra đời của nước Văn Lang, Âu Lạc thông qua tìm hiểu một số 
truyền thuyết và bằng chứng khảo cổ học. 
- Cách tiến hành: 
Hoạt động 1: Sự ra đời của nhà nước Văn 
Lang (làm việc nhóm 4) 
- GV yêu cầu HS kết hợp đọc thông tin mục a, - HS quan sát hình và đọc thông tin 
quan sát hình 1 và trả lời các câu hỏi: cùng thảo luận trả lời câu hỏi: 
+ Nhà nước Văn Lang ra đời vào khoảng thời + Khoảng thế kỉ VII TCN 
gian nào? 
+ Nhà nước Văn Lang được hình thành ở khu + Hình thành ở lưu vực các dòng 
vực nào? sông thuộc Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ 
 ngày nay. 
+ Sự ra đời của nhà nước Văn Lang được phản + Truyền thuyết con Rồng cháu Tiên 
ánh thông qua truyền thuyết và bằng chứng khảo và bằng chứng khảo cổ học thuộc 
cổ học nào? nền văn hóa Đông Sơn như: lưỡi cày, 
 rìu, đồ gốm, trống đồng. 
+ Đứng đầu nhà nước Văn Lang là ai? + Hùng Vương 
+ Kinh đô nước Văn Lang đặt ở đâu? + Phong Châu (Phú Thọ) 
- GV mời đại diện các nhóm trình bày - HS các nhóm trình bày kết quả thảo 
 luận. 
- GV nhận xét, tuyên dương và giới giới thiệu - HS lắng nghe. 
một số hiện vật thuộc văn hóa Đông Sơn ở hình 
1: 
+ Rìu đồng là công cụ lao động, có hình lưỡi 
hài, gót vuông, trang trí hoa văn phong phú như 
hình người, hình động vật. 
+ Trống đồng Đông Sơn được phát hiện đầu tiên 
tại Đông Sơn (Thanh Hóa). Trống đồng là nhạc 
cụ sử dụng trong các lễ hội, vừa là trống lệnh 
trong chiến đấu. 
- GV cho HS xem video sự ra đời của nhà nước 
Văn Lang qua sự tích con Rồng cháu Tiên: 
 - HS xem video. 
- GV kết luận: Nhà nước Văn Lang ra đời 
khoảng thế kỉ VII trước công nguyên ở lưu vực 
các dòng sông thuộc Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ - HS lắng nghe. 
ngày nay. Đứng đầu nhà nước là Hùng Vương, 
kinh đô được đặt ở Phong Châu thuộc tỉnh Phú 
Thọ ngày nay. 
Hoạt động 2: Sự ra đời của nhà nước Âu Lạc 
(làm việc nhóm đôi) 
- GV yêu cầu HS kết hợp đọc thông tin mục a, - HS quan sát tranh, đọc thông tin và 
quan sát hình 2, 3 và trả lời các câu hỏi: thảo luận trả lời câu hỏi: 
+ Nước Âu Lạc ra đời vào khoảng thời gian + Nước Âu lạc ra đời vào khoảng 
nào? năm 208 TCN. 
 + Thục Phán – An Dương Vương 
 + Kinh đô đặt ở Cổ Loa (Đông Anh, 
 Hà Nội) 
+ Đứng đầu nhà nước Âu lạc là ai? 
+ Kinh đô nước Âu Lạc đặt ở đâu? 
- GV mời đại diện các nhóm trình bày - HS các nhóm trình bày kết quả thảo 
- GV nhận xét, tuyên dương và giới thiệu hình 2 luận 
và 3: - HS chú ý lắng nghe. 
+ Hình 2: Lẫy nỏ và mũi tên đồng được tìm thấy 
ở Cổ Loa: Các mũi tên đồng được cấu tạo gồm 3 
bộ phận: đầu nhọn, trụ và chuôi cùng có mặt cắt 
ngang hình tam giác. 
+ Hình 3: Đền thờ An dương Vương ở Cổ Loa: 
còn gọi là đền thượng nay thuộc xã Cổ Loa, 
huyện Đông Anh, TP hà Nội. 
3. Vận dụng trải nghiệm. 
- Mục tiêu: 
+ Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn. 
- Cách tiến hành: 
- Đất nước ta đã trải qua hàng nghìn năm lịch + HS trả lời theo hiểu biết 
sử dựng nước và giữ nước, là học sinh các em Ví dụ: thực hiện tốt năm điều Bác hồ 
cần phải làm gì để xây đựng đất nước ngày dạy 
càng giàu đẹp? 
- GV yêu cầu HS về nhà sưu tầm một số di tích - HS lắng nghe và thực hiện 
lịch sử liên quan đến thời Văn Lang, Âu Lạc 
trên sách báo, internet, ... 
- Nhận xét sau tiết dạy, dặn dò về nhà. - HS lắng nghe, rút kinh nghiệm. 
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY: 
.............................................................................................................................. 
.............................................................................................................................. 
.............................................................................................................................. 
 CHỦ ĐỀ 2: NHỮNG QUỐC GIA ĐẦU TIÊN TRÊN LÃNH THỔ VIỆT NAM 
 Bài 5: NHÀ NƯỚC VĂN LANG, NHÀ NƯỚC ÂU LẠC (Tiết 2) 
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT: 
 1. Năng lực đặc thù: 
 - Sử dụng kiến thức lịch sử và một số truyền thuyết lịch sử mô tả được đời sống 
kinh tế của nhà nước Văn lang, Âu Lạc. 
 2. Năng lực chung. 
 - Năng lực tự chủ, tự học: Thông qua các hoạt động học tập mang tính cá nhân, tự 
lực làm những nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà. 
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phát hiện được vấn đề từ các nhiệm vụ 
học tập và tìm cách giải quyết vấn đề. 
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết trao đổi, góp ý cùng bạn trong hoạt động học. 
 3. Phẩm chất. 
 - Phẩm chất yêu nước: Biết ghi nhớ công ơn dựng nước của tổ tiên thông qua tìm 
hiểu cội nguồn của dân tộc từ thời nước Văn Lang, Âu lạc. 
 - Phẩm chất chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ, ham học hỏi trong tìm hiểu về Lịch 
sử và Địa lí. 
 - Phẩm chất trách nhiệm: Có ý thức trân trọng và giữ gìn, phát huy những di tích 
lịch sử, truyền thống, phong tục, tập quán tốt đẹp có từ thời Văn lang, Âu Lạc. 
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 
 - Kế hoạch bài dạy, bài giảng Power point. 
 - SGK và các thiết bị, học liệu phục vụ cho tiết dạy. 
 III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 
1. Khởi động: 
- Mục tiêu: 
+ Tạo không khí vui vẻ, phấn khởi trước giờ học. 
+ Thông qua khởi động, giáo viên dẫn dắt bài mới hấp dẫn để thu hút học sinh tập 
trung. 
- Cách tiến hành: 
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Thông điệp - HS chơi trò chơi. 
bí ẩn 
- Luật chơi: GV lần lượt nêu những gợi ý về 1 
câu chuyện truyền thuyết của Việt Nam. HS 
đoán tên câu chuyện càng nhanh càng tốt để 
nhận 1 phần quà của GV. 
- Gợi ý: - Sự tích bánh trưng, bánh giầy 
+ Câu chuyện xảy ra vào thời Hùng Vương thứ 
sáu. 
+ Hùng Vương muốn nhường ngôi nên nghĩ 
cách tìm người tài 
+ Nhắc đến một phong tục tập quán ngày tết 
+ Bánh hình vuông tượng trưng cho đất, bánh 
hình tròn tượng trưng cho trời 
- GV nhận xét, tuyên dương và dẫn dắt vào bài - HS lắng nghe. 
mới. 
2. Khám phá: 2. Đời sống kinh tế của cư dân Văn Lang, Âu Lạc 
- Mục tiêu: 
+ Sử dụng kiến thức lịch sử và một số truyền thuyết lịch sử mô tả được đời sống kinh tế 
của nhà nước Văn lang, Âu Lạc. 
- Cách tiến hành: 
Hoạt động 1: Tìm hiểu đời sống kinh tế của 
cư dân Văn Lang, Âu Lạc (Thảo luận nhóm 
4) - HS quan sát hình và đọc thông tin 
- GV yêu cầu HS kết hợp đọc thông tin, quan sát cùng thảo luận trả lời câu hỏi: 
hình 4 đến 6 và trả lời các câu hỏi: + Nghề chính của cư dân Văn Lang, 
+ Mô tả những nét chính về đời sống kinh tế của Âu Lạc là làm ruộng. Họ trồng lúa, 
cư dân Văn Lang, Âu Lạc? khoai, đỗ, cây ăn quả,... Ngoài ra họ 
 còn biết trồng dâu, nuôi tằm, ươm 
 tơ, dệt vải; Biết đúc đồng để làm 
 công cụ lao động, vũ khí và đồ trang 
 sức. Họ cũng biết làm đồ gốm, đan 
 lát, đóng thuyền, ... 
- GV cho đại diện các nhóm trình bày. 
 - Đại diện các nhóm trình bày 
- GV nhận xét và tuyên dương, giới thiệu hình 4, 
 - HS lắng nghe. 
5, 6 và kết luận: Cư dân Văn Lang, Âu Lạc có 
đời sống kinh tế khá đa dạng: 
+ Nông nghiệp: làm ruộng. Họ trồng lúa, 
khoai, đỗ, cây ăn quả,... Ngoài ra họ còn biết 
trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt vải 
+ Thủ công nghiệp: đúc đồng để làm công cụ 
lao động, vũ khí và đồ trang sức. Họ cũng biết 
làm đồ gốm, đan lát, đóng thuyền, ... 
Hoạt động 2: Kể chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh 
(làm việc cá nhân) 
- GV yêu cầu HS kể chuyện Sơn Tinh, Thủy 
Tinh - HS kể chuyện cá nhân 
- GV yêu cầu HS kể trước lớp - 2 đến 3 HS kể trước lớp 
- GV gọi HS nhận xét - HS nhận xét 
- GV nhận xét, tuyên dương và hỏi: - HS lắng nghe và trả lời 
+ Câu chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh cho em biết + Câu chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh 
gì về đời sống kinh tế của cư dân Văn Lang, Âu cho em biết những sản phẩm phong 
Lạc? phú của nền kinh tế nông nghiệp 
 như: cơm nếp, bánh trưng, gà chín 
 cựa, ngựa chín hồng mao,... 
- GV nhận xét, tuyên dương và kết luận: Câu - HS lắng nghe 
chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh cho em biết 
những sản phẩm phong phú của nền kinh tế 
nông nghiệp như: cơm nếp, bánh trưng, voi 
chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao,... 
Đồng thời cho thấy cư dân Văn Lang, Âu Lạc 
cũng thường xuyên đối phó với lũ lụt để bảo vệ 
sản xuất nông nghiệp. 
3. Vận dụng trải nghiệm. 
- Mục tiêu: 
+ Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn. 
+ Tạo không khí vui vẻ, hào hứng, lưu luyến sau khi học sinh bài học. 
- Cách tiến hành: 
- GV yêu cầu HS về nhà tìm hiểu thêm về câu - Học sinh lắng nghe. 
chuyện truyền thuyết khác liên quan đến nhà 
nước Văn Lang, Âu Lạc. 
- Nhận xét sau tiết dạy, dặn dò về nhà. - HS lắng nghe. 
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY: 
.............................................................................................................................. 
.............................................................................................................................. 
.............................................................................................................................. 
 ---------------------------------------------------