Bài giảng Tiếng Việt 5 (Kết nối tri thức) - Những ngọn núi nóng rẫy

 Tìm sự đặc biệt của những ngọn núi trên. NÚI KILIMANJARO 
 (TANZANIA)
 Là núi lửa cao nhất thế giới, được hình thành từ tro
bụi, dung nham và đá. Với chiều cao 5.895 m, núi lửa
này cũng nắm giữ kỷ lục là ngọn núi cao nhất châu
Phi và đỉnh núi lớn nhất thế giới không thuộc một dãy
núi. Người ta ước tính Kilimanjaro phun dung nham
lần cuối vào khoảng 360.000 năm trước. ĐỈNH KIM CƯƠNG 
 (HAWAII, MỸ)
 (Còn gọi là đỉnh Gió Hú) có tên chính thức là Diamond
Head. Trông từ bên ngoài, miệng núi lửa Diamond
Head sở hữu hình nón rộng với đường kính 3.520 feet và
đỉnh cao 760 feet. Nó được hình thành trong một lần
phun trào duy nhất từ cách đây 150.000 năm trước.
Miệng núi lửa từ trên cao, giống như một chiếc vương
miện màu xám duyên dáng chấm phá cho bức tranh
phong cảnh tuyệt đẹp của hòn đảo O’ahu. NÚI BROMO 
 (INDONESIA)
 Nằm trong "Vành đai lửa", tỉnh Đông Java của
Indonesia nổi tiếng với những ngọn núi lửa. Trong đó
phải kể đến núi Bromo, chỉ cao 2.392 m, nhưng là địa
điểm nổi tiếng và được chụp ảnh nhiều nhất. Bromo là
một trong 3 đỉnh núi đá nguyên khối nằm trong miệng
núi lửa Tengger Massif của vườn quốc gia Bromo
Tengger Semeru. Nói đến núi lửa, đa số mọi người nghĩ đến một quả núi
hình nón đang bốc lửa nóng rẫy. Nhưng thực tế, núi lửa
không phải bao giờ cũng y như vậy. Có quả núi lửa hình
nón, có quả lại hình tròn thoai thoải. Một số phun lửa, một số khác chỉ phun khói,
khí hoặc các đám mây tro. Một số quả núi lửa
nổ với tiếng động kinh hoàng, một số khác
chỉ rít lên khe khẽ. Ngoài núi lửa trên mặt
đất còn có những quả núi lửa hoạt động
ngầm trong nước biển nữa. Để hiểu núi lửa hình thành ra sao, bạn cần biết Trái Đất
được tạo bởi nhiều lớp khác nhau, y hệt một củ hành
khổng lồ với nhiều lớp áo.
 Lớp ngoài cùng của Trái Đất là lớp vỏ
 rất cứng, chính là nơi mà bạn đang đi
 đứng nhảy nhót phía trên. Dưới lớp vỏ,
 có những chỗ đã bị sức nóng nung chảy
 thành một thứ mác-ma đặc quánh. Thứ
 mác-ma này giống như cháo đặc lục bục
 sôi ở khoảng 700 đến 1 300 độ C. Do nhiều nguyên nhân, dòng mác-ma sôi sùng sục này có
thể len lên trên, xuyên qua kẽ nứt ở lớp vỏ và phun trào,
tạo thành núi lửa.
 Vậy là nếu mặt đất tự nhiên nứt ra và từ kẽ nứt đó trào
ra một thứ đá nóng chảy, thì chắc chắn là chúng ta đang
thấy một quả núi lửa đấy.
 (Theo A-ni-ta Ga-nê-ri, Dương Kiều Hoa dịch) Nói đến núi lửa Để hiểu núi lửa Lớp ngoài cùng Vậy là nếu
 .... .... .... ....
 trong nước nhiều lớp áo. thành núi lửa. quả núi lửa đấy.
 biển nữa. nóng rẫy lục bục ....
 thoai 
 thoải kẽ nứt Để hiểu núi lửa hình thành
ra sao,//bạn cần biết Trái Đất
được tạo bởi nhiều lớp khác
nhau,/ y hệt một củ hành
khổng lồ/với nhiều lớp áo. Vậy là/nếu mặt đất tự nhiên
nứt ra và từ kẽ nứt đó trào ra/
một thứ đá nóng chảy,/ thì
chắc chắn là/chúng ta đang
thấy một quả núi lửa đấy. Đọc đúng từ; đọc diễn cảm.
Đọc trôi chảy, đúng tốc độ.
Ngắt nghỉ hơi đúng chỗ.